Co to jest zakat? Jakie jest znaczenie zakatu z perspektywy otrzymującego i dającego?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

Słowo zakat w sensie językowym oznacza wzrost, pomnożenie, czystość, błogosławieństwo, dobry stan i pochwałę. Jako termin religijny, zakat oznacza przekazanie określonej części konkretnego majątku wyznaczonym osobom w imię Allaha.

Zakat, będący jednym z materialnych aktów czci, jest jednym z pięciu filarów Islamu i został uczyniony obowiązkowym w Medynie w drugim roku po Hidżrze (hidżra – emigracja Proroka Muhammada z Mekki do Medyny). W Szlachetnym Koranie znajdują się następujące nakazy: „Odprawiajcie modlitwę i dawajcie zakat...” (Sura Al-Bakara, 2/43, 110; Sura Al-Hadżdż, 22/78; Sura An-Nur, 24/56; Sura Al-Mudżadila, 58/13; Sura Al-Muzzammil, 73/20); „Weź z ich majątku jałmużnę (sadaqa), abyś przez nią oczyścił ich i usprawiedliwił, i módl się za nimi. Zaprawdę, twoja modlitwa jest dla nich uspokojeniem! A Allah jest Słyszący, Wszechwiedzący!” (Sura At-Tauba, 9/103).

Znaczenie zakatu z perspektywy otrzymującego

• Zakat uwalnia otrzymującego od bycia niewolnikiem swoich podstawowych potrzeb. Nie ma nic bardziej poniżającego dla człowieka niż życie w upokorzeniu i nędzy, będąc zdanym na łaskę innych z powodu niemożności zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb. Z tego powodu Wysłannik Allaha (pokój z nim) modlił się słowami: „O Allahu! Proszę Cię o pobożność (taqła), wstrzemięźliwość i bogactwo”.
• Zakat motywuje ubogiego do pracy. W hadisach (hadis – relacja o słowach lub czynach Proroka Muhammada) powiedziano: „Dająca ręka jest lepsza niż ręka biorąca” oraz „Silny wierny jest lepszy niż słaby wierny”. Ubogi będzie starał się być ręką dającą, a nie biorącą; silnym, a nie słabym. Również hadis: „Nikt nigdy nie zjadł lepszego pożywienia niż to, które zarobił pracą własnych rąk”, zachęca do pracy.
• Zakat tłumi w ubogim uczucie zawiści. Eliminuje wrogość, która mogłaby być odczuwana wobec posiadaczy majątku. Dzięki temu w społeczeństwie nie powstaje podział na wrogie sobie obozy biednych i bogatych.
• Zakat podnosi również prestiż ubogiego w społeczeństwie. Dzieje się tak, ponieważ zakat jest osobistym prawem ubogiego, a nie datkiem od bogatego. Bogaci nie uwolnią się od odpowiedzialności i ciężaru, dopóki nie odnajdą ubogich i nie przekażą im swojego zakatu. Skoro to ubogi uwalnia bogatego od odpowiedzialności, jego prestiż w społeczeństwie jest zawsze wysoki.

Znaczenie zakatu z perspektywy dającego

• Zakat chroni jednostkę przed materializmem. Przełamuje w człowieku łańcuch chciwości. Zapobiega zatwardziałości serca i nieokiełznaniu ego.
• Zakat jest kluczem do miłosierdzia wobec ludzi.
• Zakat uwiecznia majątek. Majątek wydany na drodze Allaha dla dobra publicznego nie marnuje się, lecz staje się wieczny.
• Zakat zapewnia równowagę między duchem, a ciałem.
• Zakat jest wyrazem głębokiej wdzięczności wobec Allaha. Wdzięczności za majątek nie można wyrazić jedynie słowami. Wdzięczność za dobra materialne wypełnia się poprzez zakat i dobrowolną jałmużnę (sadaqa).
• Zakat oczyszcza majątek. Zakat oczyszcza jednostkę, chroniąc ją przed skąpstwem, a jej majątek przed wrogością, zawiścią, kradzieżą i zawistnymi spojrzeniami. W ten sposób zapewnia człowiekowi wielkie bezpieczeństwo majątkowe i osobiste.
• Zakat uwalnia posiadacza majątku od niewoli dóbr materialnych i prowadzi go do wolności. W hadisie powiedziano: „Zgubieni są ci, którzy czczą złoto i srebro (pieniądze) oraz ci, którzy czczą aksamit (luksus)”.
• Zakat rozwija osobowość bogatego, kieruje go ku dobru. Zwiększa jego wartość i prestiż w społeczeństwie.
• Zakat pomnaża majątek. Jest przyczyną wzrostu i błogosławieństwa w majątku. Allah złożył w tej kwestii obietnicę. Natomiast niepłacenie zakatu jest przyczyną utraty i umniejszenia majątku.
• Zakat zachęca jednostkę do inwestowania.
• Zakat jest lekarstwem na miłość do świata doczesnego w sercu.
• Zakat chroni muzułmanina przed fitną (fitna – próba, pokusa, doświadczenie) majątku. W wersecie Koranu powiedziano: „Zaprawdę, wasze majątki i wasze dzieci są tylko pokusą! A u Allaha jest nagroda ogromna.” (Sura At-Taghabun, 15).

A w hadisie czytamy: „Każda wspólnota (umma) ma swoją fitnę. Fitną mojej wspólnoty jest majątek.”

• Zakat wprowadza dyscyplinę finansową u muzułmanina.
• Zakat przypomina jednostce o znaczeniu siły finansowej.

Poznaj Islam