Czym jest napój alkoholowy (İçki)? Jak Islam postrzega napoje o właściwościach odurzających?
Drogi Bracie / Droga Siostro,
Są to napoje, które upośledzają zdolność umysłu do zdrowego myślenia i rozumowania, powodując stan zwany upojeniem (sarhoşluk).
Szlachetny Koran (Kur`an-ı Kerîm) zakazał alkoholu i oznajmił, że jest on zakazany (haram): „O wy, którzy wierzycie! Zaprawdę, napoje odurzające (hamr), hazard, bałwany (idole) i strzały wróżebne to obrzydliwość wynikająca z dzieła szatana.” (Sura al-Ma'ida, 5/90). Większość prawników islamskich (fakih) stwierdziła, że słowo hamr (chamr), użyte w wersecie, obejmuje wszystkie napoje odurzające. Hanifici natomiast wyjaśnili hamr w następujący sposób: jest to sfermentowany, musujący i mocny sok z winogron; tylko tego rodzaju napoje noszą nazwę hamr. Inne napoje odurzające nie wchodzą w zakres znaczeniowy słowa hamr. Tego rodzaju napoje są zakazane (haram) na zasadzie analogii (kıyas) z hamr, ponieważ powodują upojenie. Większość prawników islamskich stoi na stanowisku, że każda ilość, zarówno mała, jak i duża, wszystkich napojów odurzających jest zakazana (haram) i wchodzi w zakres pojęcia hamr. (Sahih Muslim, Tłumaczenie i Komentarz, A. Davudoğlu, t. IX, s. 247 i n.).
Picie alkoholu jest zakazane w Islamie, a pewne zakazy w tej kwestii istniały również w poprzednich religiach objawionych (semavî dinler). W świętej księdze Żydów, Torze (Tewrat), uwagę przyciągają następujące zdania: „I rzekł Pan do Aarona tymi słowy: Wina i napoju mocnego nie będziecie pić, ani ty, ani synowie twoi z tobą, gdy będziecie wchodzić do Namiotu Spotkania, abyście nie pomarli. To będzie ustawa wieczna dla waszych pokoleń, abyście rozróżniali między tym, co święte, a tym, co pospolite, i między tym, co nieczyste, a tym, co czyste.” (Tora, Księga Kapłańska, Rozdział 10, wersety 8, 9-11).
W Ewangelii (İncil) na ten temat powiedziano: „A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje. Następnie wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie, dał im, mówiąc: Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów. Lecz powiadam wam: Odtąd nie będę już pił z tego owocu winnego krzewu aż do owego dnia, kiedy pić go będę z wami nowy w królestwie Ojca mojego2.” (Ewangelia wg św. Mateusza, rozdział 26, wersety 26-29).
Wiadomo, że dawni Turcy przed przyjęciem Islamu wyznawali szamanizm. W tej religii, zwłaszcza podczas radosnych uroczystości i ceremonii błogosławieństw, pito różne napoje, takie jak Kumys (Kımız). (Mehmet Aydın, Osman Cilacı, Historia Religii, Konya 1980, s. 97 i n.).
Przed Islamem i w jego początkach, Arabowie z epoki ignorancji (câhiliye) pili alkohol i uważali go za część życia. Islam przywiązuje wielką wagę do ochrony pięciu rzeczy: rozumu, zdrowia, majątku, honoru i religii. Osoba pijąca alkohol staje się niezdolna do ochrony tych pięciu elementów. Pewna organizacja antyalkoholowa założona w Ameryce badała, kto jako pierwszy na świecie zakazał alkoholu. Kiedy okazało się, że pierwszy zakaz został wprowadzony przez Proroka Muhammada, na jego pamiątkę w Nowym Jorku wzniesiono pomnik, który nazwano „Fontanną Muhammada”. (Yeşilay Dergisi, sy. 441, Ağustos 1970).
W Szlachetnym Koranie zakaz alkoholu został wprowadzony na zasadzie stopniowości (tedrîc).
W pierwszym wersecie objawionym w Mekce nie ma jeszcze zakazu: „A z owoców palm daktylowych i winorośli czerpiecie napój odurzający i dobre pożywienie. Zaprawdę, w tym jest znak dla ludzi, którzy są rozumni!” (Sura an-Nahl, 16/67).
Później pewnego dnia Umar (Hz. Ömer) przyszedł do Wysłannika Allaha (s.a.s) i powiedział: „O Wysłanniku Allaha! Wiadomo ci, że wino niszczy majątek i odbiera rozum. Poproś Wszechmogącego Allaha, aby wyjaśnił nam jego status.” Gdy Prorok pomodlił się: „O Allahu, daj nam jasne wyjaśnienie w sprawie wina”, zesłany został następujący werset: „Zapytują cię o wino i grę hazardową. Powiedz: W nich jest wielki grzech i pewne korzyści dla ludzi, lecz grzech ich jest większy aniżeli korzyść z nich.” (Sura al-Baqara, 2/219). Po objawieniu tego wersetu, niektórzy Towarzysze Proroka przestali pić alkohol, uznając go za „wielki grzech”, podczas gdy inni kontynuowali picie, mówiąc, że „przynosi ludziom pewne korzyści”.
Pewnego dnia Abd ar-Rahman ibn Auf wydał ucztę, na której obecni byli niektórzy ze Szlachetnych Towarzyszy (ashâb-ı kirâm). Na uczcie podano również alkohol. Gdy nadszedł czas wieczornej modlitwy, jeden z nich został imamem i prowadząc modlitwę, pomylił surę „al-Kafirun”. Wówczas Umar pomodlił się: „O Panie, daj nam więcej wyjaśnień w sprawie alkoholu”, a następnie został objawiony kolejny werset: „O wy, którzy wierzycie! Nie zbliżajcie się do modlitwy, kiedy jesteście pijani, dopóki nie będziecie wiedzieć, co mówicie.” (Sura an-Nisa, 4/43). W ten sposób alkohol został zakazany tylko w porach modlitwy. Ci, którzy go pili, robili to po modlitwie nocnej, a rano, gdy wytrzeźwieli, odprawiali modlitwę poranną.
Innego dnia Utba ibn Malik (r.a) wydał ucztę weselną. Był tam również Sa'd ibn Abi Waqqas. Jedli mięso wielbłąda, pili alkohol, a gdy się upili, zaczęli chełpić się swoim pochodzeniem. Sa'd wyrecytował wiersz chwalący jego plemię i krytykujący Ansarów (mieszkańców Medyny). Jeden z Ansarów rozgniewał się, chwycił kość wielbłąda ze stołu i zranił Sa'da. Sa'd poskarżył się na to Wysłannikowi Allaha (s.a.s). W odpowiedzi na to wydarzenie zostały objawione wersety wprowadzające ostateczny i absolutny zakaz alkoholu: „O wy, którzy wierzycie! Zaprawdę, napoje odurzające, hazard, bałwany i strzały wróżebne to tylko obrzydliwość wynikająca z dzieła szatana. Unikajcie więc tego! Być może, będziecie szczęśliwi. Szatan chce tylko rzucić między was wrogość i nienawiść przez napoje odurzające i hazard i odwrócić was od wspominania Allaha i od modlitwy. Czyż więc nie zaprzestaniecie?” (Sura al-Ma'ida, 5/90-91).
Różne hadisy (hadis) Proroka ukazują zasady stosowania tego zakazu:
- „Każdy środek odurzający to hamr, a każdy środek odurzający jest zakazany (haram). Kto pije wino na tym świecie i umiera, trwając w tym nałogu bez skruchy, ten nie napije się wina z rajskiego źródła Kawsar w życiu przyszłym.” (Muslim, Aszriba, 73).
- „Czego duża ilość odurza, tego i mała ilość jest zakazana (haram).” (el-Askalânî, Bulûgu’l Merâm, tłum. A. Davudoğlu, t. IV, s. 61 i n.).
- Gdy zapytano Proroka (s.a.s) o status wina wytwarzanego w celach leczniczych, odpowiedział: „Zaprawdę, wino nie jest lekarstwem (deva), lecz chorobą (dert).” (el-Askalânî, dz. cyt., t. IV, s. 61).
- „Niektórzy ludzie z mojej wspólnoty (ummy) będą pić alkohol, nadając mu inne nazwy.” (el-Askalânî, dz. cyt., t. IV, s. 61).
Zakaz alkoholu jest potwierdzony przez konsensus wspólnoty muzułmańskiej (icma-ı ümmet). Prawnicy islamscy są w tej kwestii jednomyślni. Jednak wśród mudżtahidów (uczonych uprawnionych do samodzielnej interpretacji prawa) istniały spory co do niektórych rodzajów napojów. Aby rozwiać te wątpliwości, Umar (Hz. Ömer), stojąc na minbarze Wysłannika Allaha, przedstawił zwięzłą definicję: „Alkohol to wszystko, co zaćmiewa umysł.”Zgodnie z tą definicją, wszystko, co powoduje utratę rozumu i sprawia, że człowiek nie jest w stanie odróżnić dobra od zła, uważa się za alkohol. To, czy jest to substancja płynna, czy stała, nie zmienia istoty rzeczy. Opium, heroina i wszystkie podobne narkotyki mają te same właściwości. Osoby ich używające doświadczają zmian w funkcjonowaniu umysłu: widzą to, co dalekie, jako bliskie, a to, co bliskie, jako dalekie; odrywają się od rzeczywistości, zaczynają wyobrażać sobie rzeczy niemożliwe i pływać w morzu snów. Niektóre narkotyki powodują również otępienie ciała, znieczulenie nerwów, prowadzą do załamań psychicznych, upadku moralności, osłabienia woli i czynią jednostkę bezużyteczną dla społeczeństwa.Religia Islamu nakazuje to, co jest pożyteczne dla jednostki i społeczeństwa, a zakazuje tego, co jest szkodliwe. Gdy zakazy Islamu są badane przez medycynę, okazuje się, że służą one dobru jednostki i społeczeństwa. Zakazy takie jak alkohol i wieprzowina zostały przeanalizowane przez naukę i medycynę, a ich liczne szkody materialne i duchowe zostały wyjaśnione przez ekspertów. (zob. Yusuf el-Kardâvî, el-Helâl ve’l-Harâm fi’l-Islâm (To, co dozwolone i zabronione w Islamie), tłum. Mustafa Varlı, Ankara 1970, s. 50-53, 75-88).
Islam zakazał nie tylko picia alkoholu, ale także handlu nim między muzułmanami. Prorok (s.a.s) powiedział: „Prorok (s.a.s) przeklął w związku z alkoholem dziesięć osób: tego, kto go wyciska; tego, dla kogo jest wyciskany; tego, kto go pije; tego, kto go nosi; tego, dla kogo jest noszony; tego, kto go podaje; tego, kto go sprzedaje; tego, kto czerpie zysk z jego sprzedaży; tego, kto go kupuje; i tego, dla kogo jest kupowany...” (Tirmizi, Buju', 59; Ibn Madża, Aszriba, 6).
Po objawieniu w surze al-Ma'ida wersetów wprowadzających ostateczny zakaz alkoholu, Wysłannik Allaha powiedział, odnosząc się do ich stosowania: „Zaprawdę, Allah zakazał alkoholu. Kto usłyszał ten werset i ma przy sobie alkohol, niech go nie pije i nie sprzedaje...” (Muslim, Musaqat, 67; zob. Buchari, Maghazi, 51; Buyu, 105, 112; Muslim, Buyu, 93; Fara'id, 8; Ibn Madża, Tidżarat, 11; Ahmad ibn Hanbal, t. II, s. 213, 362, 512, t. III, s. 217, 324, 326, 340; Ibn Kasir, Muchtasar Tafsiru Ibn Kasira (Skrót Tafsiru Ibn Kasira), Bejrut (b.d.), t. I, s. 544-547).
Poznaj Islam
