Co to jest pojęcie służby (kulluk) w islamie? Co to znaczy służyć Allahowi?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

Kulluk (kulluk) – bycie sługą Bożym, służba Bogu – to proces, który określa relację między człowiekiem a Stwórcą, Allahem. Z tego powodu już w pierwszym objawieniu podkreślono twórczość/podkreślono, że Allah jest stwórcą Allaha i fakt, że człowiek jest Jego stworzeniem:

„Czytaj w imię twego Pana, który stworzył! Stworzył człowieka z zakrzepłej krwi (lub: przylegającej komórki).” (Sura Al-Alaq, 96:1-2)

Również w pierwszym wersecie Koranu, który wzywa człowieka do służby Allahowi, zwrócono uwagę na tę relację:

„O ludzie! Służcie waszemu Panu, który stworzył was i tych, którzy byli przed wami.” (Sura Al-Baqarah, 2:21)

Z tego wynika, że służba Bogu jest dla człowieka obowiązkiem wynikającym z jego fıtrat (fitra) – wrodzonej, naturalnej dyspozycji do wiary w jednego Boga. Jest wyrazem wdzięczności wobec Stwórcy, świętym aktem  który służy osiągnieciu celu, dla którego zostały stworzone nasze duchowe i cielesne mechanizmy.

Teraz postaramy się przedstawić w kilku punktach istotę służby Bożej, której ramy staraliśmy się bardzo zwięźle nakreślić:

Służba Bogu może być pełniona na dwa sposoby: jeden to służba pełniona pośrednio, bez bezpośredniego zwracania się do Niego; drugi to służba pełniona w Jego obecności, skierowana bezpośrednio do Niego.

1. Służba pełniona pośrednio (w nieobecności Stwórcy):

Można ją streścić następująco:

a. Służba: Polega na obserwowaniu przejawów panowania Pana (Saltanat-ı Rububiyet) – absolutnej suwerenności Allaha w stwarzaniu, zarządzaniu i porządkowaniu wszechświata – i poprzez kontemplację Jego wspaniałych dzieł, potwierdzanie Jego wielkości i oklaskiwanie piękna Jego sztuki.

b. Służba: Polega na dostrzeganiu w stworzeniu pięknych dzieł sztuki, które są odzwierciedleniem pięknych imion Allaha, dyskutowaniu o nich między sobą i wzajemnym zwracaniu na nie uwagi jako na źródło pouczającej refleksji.

c. Służba: Polega zauważaniu i docenianiu w sercu piękna i wartości każdego imienia Allaha, traktując je jak cenne skarby duchowe.

d. Służba: Polega na postrzeganiu wszechświata – kart niebios i ziemi – jako księgi napisanej piórem mocy i mądrości Allaha, studiowaniu jej i pogrążaniu się w refleksji (tefekkür).

e. Służba: Polega na  podziwianiu przez okno wspaniałych dzieł sztuki, subtelnych wzorów i zdobnych projektów widocznych w całym wszechświecie, aby kontemplować duchowe piękno (Cemal – Dżamal) i doskonałość (Kemal – Kamal) Wzniosłego Stwórcy, poznawać Go bliżej, kochać Go i okazywać Mu szacunek.

2. Służba pełniona w obecności Stwórcy (skierowana do Niego):

Można ją streścić następująco:

a. Służba: Polega na nieustannej świadomości bycia w obecności Allaha i przyjmowaniu odpowiedniej postawy. Jest to przejście od dzieła do twórcy, od sztuki do artysty.

b. Służba: Polega na zrozumieniu, że Wzniosły Stwórca pragnie dać się poznać poprzez wystawianie na pokaz Swoich wspaniałych i cudownych dzieł, oraz na odpowiadaniu na to pragnienie z wiarą (iman).

c. Służba: Polega na uświadomieniu sobie, że Allah, Litościwy (Rahman) i Miłosierny (Rahim), pragnie być kochany poprzez ukazywanie tysięcy przejawów Swojego miłosierdzia, będących odbiciem Jego nieskończonej litości. Odpowiedzią na to pragnienie jest kochanie Go, poświęcanie Mu swojej miłości i staranie się, by On nas pokochał poprzez naszą służbę.

d. Służba: Polega na zrozumieniu, że Allah, Pan nieskończonej hojności i dobroci, obdarza człowieka niezliczonymi materialnymi i duchowymi dobrami, zwracając się do jego zmysłów i pragnąc napełnić jego podniebienie i umysł przyjemnością i smakiem. W odpowiedzi na to, człowiek powinien okazywać Mu chwałę i wdzięczność swoimi czynami, słowami, postawą i zachowaniem, a gdyby to było możliwe – każdą cząstką swego istnienia.

e. Służba: Polega na stawaniu w postawie pełnej pokory i zdumienia wobec atrybutów majestatu (Celal – Dżalal) i piękna (Cemal – Dżamal) Allaha, których odzwierciedlenia widać wszędzie, od atomów po galaktyki, poprzez wypowiadanie słów: „Subhanellah” (Chwała Bogu), „Elhamdulillah” (Wszelka chwała należy się Bogu), „Allahu ekber” (Bóg jest największy). Polega na staniu w pokorze, skłanianiu się w ukłonie (ruku), a następnie padaniu na twarz w pokłonie do ziemi (sudżud).

Ponadto, służba Bogu dzieli się na ibadet (ibada) – rytualne akty czci – oraz ubudiyet (ubudijja) – szersze pojęcie służby. Tak jak post, modlitwa, pielgrzymka i jałmużna są aktami służby w formie ibadet, tak samo tworzenie wszelkiego rodzaju technologii ułatwiających życie i przynoszących korzyść ludziom jest obowiązkiem służby w formie ubudiyet. Na przykład: budowanie samochodów, statków, samolotów, dróg, mostów, zakładanie fabryk produkujących różnorodne wyroby przemysłowe – to wszystko również jest formą służby Bogu.

Niewątpliwie, aby zarówno ibadet, jak i ubudiyet miały wartość, warunkiem jest działanie z intencją uzyskania zadowolenia Allaha oraz szczerość w swoich czynach.

Poznaj Islam