Czy mógłby Pan/Pani udzielić informacji na temat żon Czcigodnego Proroka i jego licznych małżeństw?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

ŻONY CZCIGODNEGO PROROKA (HZ. PEYGAMBER’İN HANIMLARI):

1. Chadidża (Hz. Hatice) (r)

Pierwsze życie małżeńskie Czcigodnego Proroka (sav) rozpoczyna się z naszą matką, Czcigodną Chadidżą. Prorok miał 25 lat, gdy się z nią ożenił, a jego żona 40. Różnica wieku między nimi wynosiła więc 15 lat. Jej miejsce u boku Czcigodnego Proroka było nieco inne niż pozostałych żon. Była przy nim podczas głoszenia jego misji proroczej (risâlet), pocieszała go, gdy wszyscy ludzie go opuścili i wyśmiewali. Co więcej, gdy podczas pierwszego objawienia Prorok zadrżał z przejęcia i lęku, ona bez wahania wypowiedziała te pokrzepiające i uspokajające słowa:

„Raduj się! Przysięgam na Allaha, że Allah nigdy cię nie zawstydzi. Albowiem ty dbasz o swoich krewnych, mówisz najprawdziwsze słowa, bierzesz na siebie ciężar tych, którzy nie mogą sobie poradzić, dajesz ubogim, zdobywasz to, czego nikt inny nie jest w stanie zdobyć, najlepiej gościsz przybyszów i pomagasz ludziom w obliczu nieszczęść.”

Ta niezwykła kobieta była również jedną z pierwszych muzułmanek. Zmarła w dziesiątym roku objawienia, trzy lata przed hidżrą. Wysłannik Allaha bardzo bolał po śmierci Chadidży. Rok ten nazwano „Rokiem Smutku” (hüzün yılı), ponieważ po sobie nastąpiły tak bolesne wydarzenia, jak śmierć wuja Proroka i jego obrońcy przed politeistami, Abu Taliba, oraz jego żony Chadidży, przy której znajdował ukojenie.

Małżeństwo Wysłannika Allaha trwało 25 lat, i wszystkie jego dzieci, z wyjątkiem Ibrahima, pochodziły od tej niezwykłej kobiety. W chwili jej śmierci Wysłannik Allaha miał 50 lat. Oznacza to, że Czcigodny Prorok spędził większą część swojego życia małżeńskiego, a także lata młodości i dojrzałości, wyłącznie z jedną kobietą, starszą od niego o 15 lat.

2. Sauda bint Zam’a (r)

Ta żona również należała do pierwszych muzułmanek. Jej mąż zmarł po emigracji do Abisynii, a ona została sama i bez opieki. Prorok, żeniąc się z nią, uleczył jej zranione serce, uratował ją od niedoli i stał się jej towarzyszem. Zresztą ta wielka kobieta, która pragnęła jedynie być pod opieką małżeńską Proroka, nie chciała od świata niczego więcej. Gdy wyszła za mąż za Wysłannika Allaha, miała 55 lat. Jak widać, głównym celem tego małżeństwa było podanie pomocnej dłoni samotnej i pozbawionej opieki kobiecie oraz zapewnienie jej bezpiecznego domu.

3. Aisza (r)

Była jedyną kobietą, którą Wysłannik Allaha poślubił jako dziewicę (bâkire). Była ukochaną córką Czcigodnego Abu Bakra, który później został kalifem. Ponadto, Czcigodna Aisza była niezwykle inteligentną, wyjątkową osobą (nâdire-i fıtrat), o naturze pozwalającej jej stać się pełnoprawną spadkobierczynią misji proroczej. Jej życie po ślubie i późniejsza służba pokazały, że ta wzniosła (muallâ) istota mogła być jedynie żoną Proroka. Okazała się bowiem największą znawczynią hadisów, najdoskonalszą egzegetką Koranu i najwybitniejszą prawniczką islamską (fakih), starając się pod każdym względem reprezentować Czcigodnego Proroka.

Jej małżeństwo z Czcigodną Aiszą było największą nagrodą dla jego towarzysza z jaskini, Czcigodnego Abu Bakra, który nigdy go nie opuszczał i wspólnie z nim znosił wszystkie trudy.

4. Hafsa bint Umar (r)

Czcigodna Hafsa była wdową. Jej mąż był mudżahedinem, który poległ jako męczennik w bitwie pod Badr. Była pogrążona w żałobie po śmierci męża i została sama. Jej ojciec, Czcigodny Umar, najpierw zaproponował jej rękę Czcigodnemu Usmanowi, ale ten odmówił, a następnie Czcigodnemu Abu Bakrowi, który również nie przyjął propozycji. Wówczas Wysłannik Allaha, będąc świadkiem tej sytuacji, bez zwłoki oświadczył, że pragnie ją poślubić, i tak się stało. To małżeństwo również było wynikiem konieczności (zaruret); dzięki niemu serce wielkiego człowieka, jakim był Czcigodny Umar, zostało uradowane, a samotność kobiety pogrążonej w żałobie po śmierci męża została zakończona.

5. Zajnab bint Chuzajma (r)

Po Hafsie Wysłannik Allaha (sav) ożenił się z tą kobietą. Jej mąż, Ubajda ibn al-Haris, również poległ jako męczennik pod Badr. Ta błogosławiona kobieta, samotna i opuszczona, miała 60 lat. W tym czasie samotności pilnie potrzebowała pomocnej dłoni. Prorok współczucia i miłosierdzia, widząc ją w tej potrzebie, zapragnął przyjąć ją pod swoje skrzydła, poślubiając ją. Zmarła zaledwie dwa lata po ślubie.

Oczywiście, w małżeństwie z sześćdziesięcioletnią kobietą nie może być mowy o żadnym ziemskim pragnieniu. Jedynym celem tego małżeństwa było wyciągnięcie pomocnej dłoni do samotnej osoby.

6. Umm Salama (r)

Ona również należała do pierwszych muzułmanek i tych, którzy wyemigrowali do Abisynii. Później wyemigrowała do Medyny, a swojego ukochanego męża, który towarzyszył jej w trudnych podróżach migracyjnych i nigdy jej nie opuszczał, straciła w bitwie pod Uhud, gdzie poległ jako męczennik. Tej kobiecie, z dala od domu i ojczyzny, obarczonej gromadką sierot, jako pierwsi rękę z pomocą wyciągnęli Czcigodny Abu Bakr i Umar. Ona jednak odrzuciła ich propozycje.

Później propozycję małżeństwa złożył Wysłannik Allaha, a propozycja ta została przyjęta. W ten sposób jej sieroty znalazły ciepły dom, zapomniały o smutku po śmierci ojca i zyskały ojca, który za sprawą Wysłannika Allaha nigdy nie pozwolił im odczuć braku prawdziwego ojca.

Umm Salama, podobnie jak Czcigodna Aisza, była kobietą mądrą i roztropną. Miała predyspozycje, by stać się przewodniczką i głosicielką prawdy (mürşide ve mübelliğe). Dlatego z jednej strony objęła ją opiekuńcza dłoń współczucia, a z drugiej, do medresy wiedzy i przewodnictwa została przyjęta kolejna uczennica, za co świat kobiet będzie jej zobowiązany do wdzięczności (medyûn-u şükran).

Inaczej nie potrafimy wyjaśnić, dlaczego Wysłannik Allaha, zbliżając się do sześćdziesiątki, poślubił wdowę z gromadką dzieci i wziął na siebie tak wielki ciężar.

Co więcej, ta wielka kobieta, podobnie jak jej rówieśniczki, miała wiele do wniesienia w życie intelektualne muzułmanów, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W ten sposób, zarówno jako żona, jak i uczennica, dołączyła do tego domu szczęścia.

7. Umm Habiba (Ramla bint Abi Sufjan) (r)

Była córką Abu Sufjana, który w Mekce był chorążym niewiary. Nasz Wszechmogący Pan, który ma moc wydobywać żywe z martwego i martwe z żywego, obdarzył wiarą tę kobietę, która w przyszłości miała zostać wyniesiona do rangi Matki Wierzących, już na początku Islamu. Gdy nie mogła praktykować swojej wiary w trudnych warunkach Mekki, została zmuszona do emigracji do Abisynii wraz z mężem. Jednak tam jej mąż najpierw przeszedł na chrześcijaństwo, a potem zmarł, a Umm Habiba została sama. Gdy Wysłannik Allaha dowiedział się o jej sytuacji, wysłał wiadomość do Negusa (Nadżaszi), prosząc o poślubienie tej samotnej kobiety. Umm Habiba, niezmiernie uradowana tą wiadomością, została poślubiona w obecności Negusa.

Gdyby Czcigodny Prorok tego nie uczynił, ta samotna i opuszczona kobieta albo wróciłaby do Mekki i porzuciła swoją religię w obliczu okrutnych prześladowań ze strony ojca i rodziny, albo poprosiłaby o pomoc chrześcijan, albo żebrałaby od drzwi do drzwi, aby przeżyć. Jednak dzięki temu małżeństwu wybrała najpiękniejszą drogę.

Dzięki temu małżeństwu Abu Sufjan, który w tamtym czasie był zawziętym wrogiem muzułmanów i Proroka, złagodził tortury, jakim poddawał wierzących, a jego zaciekła nienawiść do Czcigodnego Proroka, choćby w niewielkim stopniu, ustała. W szerszym wymiarze, nawiązano więzy pokrewieństwa z Umajjadami, co stało się czynnikiem ułatwiającym im przyjęcie Islamu. Od tego czasu Abu Sufjan, mając przywilej swobodnego wchodzenia i wychodzenia z domu szczęścia, miał okazję bliżej poznać Islam i ostatecznie wszedł do kręgu wiary.

Było to wydarzenie, które miało wpłynąć nie tylko na rodzinę Abu Sufjana, ale być może na wszystkich Umajjadów. Można nawet powiedzieć, że ta niezwykle twarda i zamknięta na świat zewnętrzny rodzina, dzięki małżeństwu Umm Habiby, znacznie złagodniała i stała się gotowa na przyjęcie wszelkiego dobra.

Jak widać, również w tym małżeństwie celem było pospieszenie z pomocą samotnej osobie i podanie jej ręki, złagodzenie za jej pośrednictwem tortur zadawanych muzułmanom oraz nawiązanie pokrewieństwa z zawziętym wrogiem, co stało się przyczyną jego nawrócenia.

8. Dżuwajrija bint al-Haris (r)

Muzułmanie zwyciężyli w wyprawie na Murajsi, zdobyli wiele łupów, a także wzięli około 700 jeńców. Wśród jeńców znajdowała się Dżuwajrija, córka wodza żydowskiego plemienia Banu Mustalik Harisa ibn Dirara. Dżuwajrija była wcześniej zamężna z Musafim ibn Saffanem, który zginął w bitwie pod Murajsi. Dżuwajrija zwróciła się do Czcigodnego Proroka z prośbą o uwolnienie, a Wysłannik Allaha osobiście zapłacił za nią okup (fidye) i przywrócił jej wolność. Gdy jej ojciec przybył, by ją zabrać, ona jako muzułmanka, wolała pozostać w Medynie, a następnie została poślubiona przez Wysłannika Allaha.

Po tym małżeństwie Wysłannika Allaha jeńcy, którzy przypadli w udziale Banu Abd al-Muttalib, zostali uwolnieni. Pozostali muzułmanie, widząc to i uznając, że ludzie z plemienia spokrewnionego z Wysłannikiem Allaha nie mogą być niewolnikami, uwolnili wszystkich pozostałych jeńców.

Czcigodny Prorok zawarł to małżeństwo, mając około sześćdziesięciu lat. Celem tego małżeństwa było nawiązanie pokrewieństwa z ważnym plemieniem, zapewnienie wolności wielu jeńcom, a co ważniejsze, stworzenie okazji dla wielu Żydów do zaszczycenia się Islamem oraz przyjęcie pod swoje opiekuńcze skrzydła kobiety, której mąż zginął na wojnie i która była przepełniona ogromną nienawiścią do Islamu i muzułmanów, i wyniesienie jej do rangi Matki Wierzących.

9. Safijja bint Hujaj (r)

Jej prawdziwe imię to Zajnab. W tamtym okresie udział w łupach wojennych, który przypadał wodzom w Arabii, nazywano „Safijja”. Ponieważ ta kobieta przypadła w udziale Wysłannikowi Allaha, otrzymała imię Safijja. Jej rodzice należeli do przywódców żydowskich. Jej ojciec był wodzem plemienia Banu Nadir, a matka córką wodza plemienia Banu Kurajza. W wyprawie na Chajbar, jej ojciec, mąż i brat zostali zabici, a wielu członków jej plemienia wzięto do niewoli. Safijja była przepełniona ogromną nienawiścią i urazą do Islamu.

Po bitwie Wysłannik Allaha poślubił ją, co pozwoliło na jej udobruchanie. Dzięki temu małżeństwu nawiązano pokrewieństwo z ważną częścią społeczności żydowskiej, co dało im możliwość bliższego poznania Islamu, ułatwiło wcześniejsze poznawanie złych zamiarów wrogów, a granice Islamu zaczęły się dzięki temu poszerzać.

10. Marija al-Kibtijja (Umm Ibrahim) (r)

Wysłannik Allaha wysyłał listy do okolicznych władców z zaproszeniem do Islamu. Jednym z nich był władca Egiptu, Mukaukis. Mukaukis przyjął posłańca w piękny sposób i wysłał Czcigodnemu Prorokowi szereg darów, w tym dwie służące (cariye). Po drodze te dwie służące, zdobywszy wiedzę o Islamie, przyjęły go. Gdy dotarły do Medyny, Wysłannik Allaha wziął Mariję dla siebie. Później uwolnił ją i poślubił, a jego syn, Ibrahim, pochodził właśnie od tej żony.

To małżeństwo wywarło ogromny wpływ na wszystkich Egipcjan. W wojnie, która wybuchła między muzułmanami a Bizantyjczykami w Egipcie, Egipcjanie pozostali neutralni i nie poparli Bizantyjczyków. Jednym z powodów tego było to, że kobieta z ich narodu była żoną Czcigodnego Proroka.

11. Majmuna bint al-Haris (r)

Jej prawdziwe imię to Barra, a Wysłannik Allaha zmienił je na Majmuna. Było to ostatnie małżeństwo Czcigodnego Proroka. Rok po traktacie z Hudajbiji Czcigodny Prorok wraz z muzułmanami udał się do Mekki na pielgrzymkę. W tym czasie wuj Proroka, Abbas, zaproponował Wysłannikowi Allaha małżeństwo z Majmuną. Majmuna była bowiem szwagierką (baldız) Abbasa i przekazała mu prawo do zawarcia w jej imieniu małżeństwa. Prorok przyjął tę propozycję i poślubił ją. W obliczu tej sytuacji Mekkańczycy skomentowali: „Wygląda na to, że Muhammad wciąż żywi przyjazne i życzliwe uczucia wobec swoich ziomków.”

Gdy zawierał to małżeństwo, Wysłannik Allaha miał również około sześćdziesięciu lat. Celem było znowu wyciągnięcie pomocnej dłoni do owdowiałej kobiety, uratowanie muzułmanki mieszkającej wśród politeistów w Mekce od trudności oraz wykonanie gestu dobrej woli wobec Mekkańczyków.

12. Czcigodna Zajnab bint Dżahsz (ra)

Czcigodna Zajnab urodziła się 20 lat przed rozpoczęciem misji proroczej i była kuzynką Proroka (córką jego stryjenki). Należała do pierwszych, którzy przyjęli wiarę. Jej prawdziwe imię to Barra; Wysłannik Allaha (asm) zmienił je na Zajnab. Jej ojcem był Burra z plemienia Banu Asad, a matką Umajja bint Abdulmuttalib, stryjenka Proroka. Była wśród pierwszych, którzy wyemigrowali z Mekki do Medyny. Gdy przybyła do Medyny, była niezamężna. Prorok wydał ją za mąż za swojego adoptowanego syna, Zajda ibn Harisa.

Jak wiadomo, okres mekkański był głównie czasem umacniania podstaw wiary, podczas gdy okres medyński był czasem ustanawiania i utrwalania przepisów islamskich. Wydarzenia, które miały miejsce w tym okresie, albo znosiły zakorzenione w społeczeństwie fałszywe przepisy z przeszłości, zastępując je nowymi, albo ustanawiały zupełnie nowe prawa.

Zarówno w małżeństwie Czcigodnej Zajnab z Czcigodnym Zajdem, które poprzedziło jej małżeństwo z Prorokiem, jak i w późniejszym małżeństwie z samym Prorokiem, pojawiły się przepisy znoszące zwyczaje i tradycje z Okresu Ignorancji (Dżahilijja), co odróżniało je od małżeństw z innymi jego żonami.

Małżeństwo z Czcigodną Zajnab jest tym, które najczęściej było przedmiotem krytyki i sprzeciwu zarówno ze strony ówczesnych hipokrytów (münafıklar), jak i współczesnych ludzi błądzących (dalalet ehli). Jest to również małżeństwo, które stało się przyczyną ustanowienia bardzo ważnych przepisów.

Z tych wszystkich powodów akt ślubu w tym małżeństwie jest „niebiańskim kontraktem” (akd-i semavi), tzn. został zawarty bezpośrednio przez samego Boga Wszechmogącego.

W okresie Dżahilijji pojęcia niewolnictwa i klas uprzywilejowanych były głęboko zakorzenione. Należało je znieść i podkreślić, że wyższość w oczach Allaha nie zależy od klasy, rangi czy rasy, lecz od bogobojności (takła). Aby znieść ten błędny pogląd, należało posłużyć się jedną z najdelikatniejszych kwestii, jaką jest małżeństwo.

Prorok, wydając za mąż tak szlachetną i piękną kobietę jak Zajnab za swojego wyzwolonego sługę, Zajda, chciał uczynić krok w tej dziedzinie. Jednakże, prawdopodobnie pod wpływem powszechnych w społeczeństwie przekonań, Zajnab i jej bracia początkowo nie uznali tego małżeństwa za stosowne. Małżeństwo wolnej kobiety z wyzwolonym niewolnikiem nie było zgodne z ówczesną tradycją.

Zajnab wyraziła swoje zdanie Wysłannikowi Allaha, mówiąc: „O Wysłanniku Allaha, jestem córką twojej ciotki, nie zgadzam się na małżeństwo z nim, ponadto jestem z plemienia Kurajszytów.” Wysłannik Allaha wyjaśnił jej wartość Zajda u swego boku i w Islamie, podkreślając, że w rzeczywistości był on człowiekiem szlachetnym z pochodzenia.

Wtedy został objawiony 36. werset sury al-Ahzab: „Kiedy Allah i Jego Wysłannik rozstrzygnęli już jakąś sprawę, to ani wierzący, ani wierząca nie mają innego wyboru w tej sprawie. A kto nie jest posłuszny Allahowi i Jego Wysłannikowi, ten błądzi w sposób oczywisty.”

Po tym Zajnab, mówiąc: „Nie mogę być nieposłuszna Allahowi i Jego Wysłannikowi”, zgodziła się na to małżeństwo.

Jednak to małżeństwo nie układało się dobrze. Nie zrodziła się między nimi szczera miłość i szacunek. Zajnab, mimo że była kobietą pobożną i bojącą się Allaha, była dumna ze swojej urody i szlachetności, i patrzyła z góry na swojego męża, wyzwolonego niewolnika, prawiąc mu uszczypliwe uwagi.

Czcigodny Zajd nie mógł znieść narastającej niezgody. Zwrócił się do Proroka, mówiąc, że chce się rozwieść z żoną. Prorok był tym bardzo zasmucony, ponieważ to on sam nalegał na to małżeństwo, chcąc przełamać błędne przekonania społeczne. Z tego powodu za każdym razem mówił Zajdowi: „Zatrzymaj swoją żonę i bój się Allaha”. Mimo wszystko, to małżeństwo nie trwało dłużej niż rok. Zajd w końcu musiał się rozwieść z żoną.

Po pewnym czasie nadeszła kolej na zniesienie innego rozpowszechnionego w Dżahilijji błędnego zwyczaju. Chodziło o traktowanie adoptowanych synów jak rodzonych, a co za tym idzie, ich żony były uważane za równe synowym.

Islam od podstaw zmienił instytucję adopcji. Werset Koranu jest w tej kwestii bardzo jasny:

„Nazywajcie ich (adoptowanych) imionami ich ojców; to jest sprawiedliwsze w oczach Allaha. A jeśli nie znacie ich ojców, to są oni waszymi braćmi w wierze i waszymi przyjaciółmi.” (Sura al-Ahzab, 5)

Po objawieniu tego wersetu Zajd zaczął być nazywany Zajd ibn Harisa, czyli przypisany do swojego ojca. Po zniesieniu adopcji stało się jasne, że żony adoptowanych synów nie są jak rodzone synowe. Należało to jednak udowodnić i ugruntować na przykładzie. Było to możliwe dzięki małżeństwu Czcigodnego Proroka z Czcigodną Zajnab. Jednakże plotki i zamęt (fitna), które mogły powstać przy znoszeniu zakorzenionego zwyczaju, martwiły Proroka. Ale zasada, którą przyniósł Islam, musiała zostać bezwzględnie zastosowana na nim samym. Nie można było tego uniknąć. Koran opisuje to w następujący sposób:

„I oto powiedziałeś temu, którego Allah obdarzył dobrodziejstwem i którego ty obdarzyłeś dobrodziejstwem: «Zatrzymaj swoją żonę i bój się Allaha!». I ukrywałeś w swojej duszy to, co Allah miał ujawnić, i obawiałeś się ludzi, chociaż Allah jest bardziej godzien tego, byś się Go obawiał. A kiedy Zajd zaspokoił swoją potrzebę względem niej, daliśmy ci ją za żonę, aby wierni nie czuli się skrępowani w sprawie żon swoich synów adoptowanych, kiedy ci zaspokoją swoją potrzebę względem nich. I nakaz Allaha został wypełniony.” (Sura al-Ahzab, 37)

Po objawieniu tego wersetu, w 5. roku hidżry, Zajnab, mając 35 lat, poślubiła Proroka na mocy niebiańskiego kontraktu.

Hipokryci nie próżnowali po tym małżeństwie. Zaczęli mówić: „Muhammad poślubił żonę własnego syna, chociaż wie, że żona syna jest zakazana!”. W odpowiedzi na to został objawiony 40. werset sury al-Ahzab:

„Muhammad nie jest ojcem żadnego z waszych mężczyzn, lecz jest Wysłannikiem Allaha i pieczęcią proroków. A Allah o każdej rzeczy jest wszechwiedzący.”

Prorocy, będąc dla swoich wspólnot jakby ojcami i darząc ich większą miłością niż ich rodzeni ojcowie, nie są jednak ojcami w sensie biologicznym. Ten werset wyjaśniał, że poślubienie przez proroków żon członków ich wspólnoty nie jest czymś sprzecznym z rozumem, nauką i naturą. W ten sposób Islam rozdzielił prawo dotyczące dziecka adoptowanego od prawa dziecka rodzonego. Zwyczaj ten był jednak tak głęboko zakorzeniony, że nawet wśród ówczesnych muzułmanów nikt nie odważyłby się na takie małżeństwo. Dlatego ówcześni hipokryci uczynili to małżeństwo tematem swoich plotek i tworzyli różne scenariusze. Próbowali nawet przedstawić to małżeństwo jako dowód na rzekome uleganie przez Proroka zmysłowości.

Tym, którzy postrzegają to małżeństwo jako akt zmysłowy i pożądliwy, mistrz Bediüzzaman daje zwięzłą i miażdżącą odpowiedź:

„Sto tysięcy razy niech będzie hańba i wstyd! Do tego wzniosłego charakteru nie dosięgnie ręka tak nikczemnych podejrzeń. Tak, postać, która od dwudziestego piątego do czterdziestego piątego roku życia, w okresie wrzenia żaru namiętności i płomieni pragnień duszy, za zgodą przyjaciół i wrogów, z doskonałą czystością i pełną wstrzemięźliwością, zadowalała się jedną, starszą kobietą, jaką była Chadidża al-Kubra (ra) – ta sama postać, która po czterdziestce, czyli w okresie uspokojenia żaru namiętności i wyciszenia pragnień duszy, zawierała liczne małżeństwa – z konieczności i w sposób oczywisty dowodzi każdemu, kto ma choć odrobinę sprawiedliwości, że nie było to podyktowane zmysłowością, lecz opierało się na innych, ważnych mądrościach.” (Zbiór Risale-i Nur, t. I, s. 357)

Prorok, który znał Czcigodną Zajnab, gdy była jeszcze dziewicą, mógł ją poślubić również przed jej małżeństwem z Zajdem. Nie było ku temu żadnej przeszkody. Oznacza to, że w tym małżeństwie kryły się ważne mądrości, takie jak naprawienie dawnych, błędnych zwyczajów społecznych i ustanowienie nowych przepisów.

Źródła:

İhsan Atasoy, Peygamberimiz Neden Çok Evlendi? (Dlaczego nasz Prorok zawierał liczne małżeństwa?), Nesil Yayınları, Stambuł, 2002, s. 133-137.

Dr Muhittin AKGÜL, Nowa Nadzieja (magazyn)

Poznaj Islam