Jakie jest znaczenie wiary (Iman) dla człowieka?
Drogi Bracie / Droga Siostro,
1. Wiara jest celem stworzenia człowieka. Oznacza to, że człowiek został stworzony, aby poznać swojego Stwórcę poprzez wiarę (iman) i oddawać Mu cześć (ibâdet). Jeśli człowiek postępuje zgodnie z tym celem stworzenia, w życiu przyszłym (âhiret – achiret) osiągnie wieczne szczęście i wejdzie do Raju (Cennet – Dżennet). W przeciwnym razie zostanie wrzucony do Piekła (Cehennem – Dżehennem) i skazany na wieczne nieszczęście i niedolę (şekavet – szekawet). Pod tym względem wiara jest dla człowieka środkiem do zdobycia wiecznego szczęścia i kluczem do Raju. Bez wiary nie można wejść do Raju. Dlatego też posiadanie wiary i zachowanie jej bez utraty lub osłabienia aż do ostatniego tchnienia jest dla człowieka cenniejszym darem niż świat i wszystko, co się w nim znajduje.
Ze względu na to ogromne znaczenie wiary, nasz Prorok powiedział w jednym ze swoich szlachetnych hadisów:
„Odświeżajcie swoją wiarę, mówiąc: Lâ ilâhe illâllah (Nie ma bóstwa oprócz Allaha)”.
W ten sposób zwrócił naszą uwagę na ważność odnawiania i ochrony wiary. Może nasunąć się pytanie: „Czy wiara jest nieustannie zagrożona osłabieniem i utratą, że nakazuje się jej ciągłe odnawianie?”.
Kwestię odnawiania wiary, w sposób będący odpowiedzią na to nasuwające się pytanie, Bediüzzaman Said Nursi wyjaśnia następująco:
„Ponieważ zarówno sama osoba ludzka, jak i świat, w którym żyje, nieustannie się odnawiają (teceddüd – tedżeddud), człowiek stale potrzebuje odnawiania swojej wiary (tecdîd-i îman – tedżdid-i iman). W rzeczywistości bowiem każda pojedyncza istota ludzka składa się duchowo z wielu jednostek. Można ją uważać za inną jednostkę w liczbie lat jej życia, a nawet dni, a nawet godzin jej życia. Ponieważ podlega ona czasowi, ta pojedyncza jednostka staje się jakby modelem, a każdego dnia przyobleka formę innej jednostki (ferd-i âher).
Co więcej, tak jak w człowieku istnieje ta mnogość i odnawianie, tak również świat, w którym żyje, jest w ruchu (seyyar). Odchodzi, a na jego miejsce przychodzi inny; nieustannie się zmienia; każdego dnia otwiera bramę do innego świata. Wiara zaś jest zarówno światłem życia (nur-u hayat) każdej z tych jednostek w tej osobie, jak i oświetleniem (ziya) świata, do którego wchodzi. A słowa Lâ ilâhe illâllah są kluczem, którym włącza się to światło.
Ponadto, skoro w człowieku władzę sprawują jego niższa dusza (nefis – nefs), zachcianki (hevâ – hewa), iluzje (vehim – wehim) i szatan (şeytan – szejtan), bardzo często, aby zaszkodzić jego wierze, wykorzystują oni jego nieuwagę (gaflet), stosując wiele podstępów i gasząc światło wiary wątpliwościami (şübhe – szubhe) i podszeptami (vesvese – weswese).
Nie brakuje również słów i czynów, które są sprzeczne z zewnętrznymi aspektami Prawa Islamskiego (zâhir-i şeriat – zahiri szeriat), a które w oczach niektórych imamów mają skutek na poziomie niewiary (küfür – kufur).
Dlatego też w każdym czasie, w każdej godzinie, każdego dnia istnieje potrzeba odnawiania wiary”. (Mektûbât – Listy)
W powyższych słowach podkreślono konieczność odnawiania wiary z trzech perspektyw:
Punkt pierwszy: Stan duchowy (hâlet-i ruhiye), myśli i zrozumienie człowieka mogą się często zmieniać ze względu na czas i miejsce, w którym żyje, oraz otoczenie, z którym ma kontakt. Wydarzenia, których doświadcza, praca, którą wykonuje, i ludzie, z którymi się spotyka, pozostawiają na nim pozytywne lub negatywne ślady.
Tę sytuację nasz Prorok (Pokój i błogosławieństwo Allaha z Nim) opisuje w następujący sposób:
„Serce wierzącego podlega większym zmianom niż wrzący garnek...”
„Serce jest jak wróbel. W każdej chwili zwraca się w inną stronę.”
„Serce jest jak piórko ptaka porzucone na otwartym polu. Jak wiatr nim miota we wszystkie strony, tak samo jest z sercem.”
To właśnie dlatego, że serce i stan ducha człowieka są w takim stopniu narażone na zewnętrzne wpływy, w hadisie nakazano częste odnawianie wiary poprzez mówienie Lâ ilâhe illâllah.
Punkt drugi: Prawdą jest, że w człowieku istnieją negatywne uczucia, takie jak niższa dusza (nefis), zachcianki (hevâ) i iluzje (vehim), a szatan nieustannie próbuje siać podszepty (vesvese) i nakłaniać do zła. Jest prawdopodobne, że w chwili nieuwagi (gaflet) te negatywne podszepty mogą wzbudzić w człowieku wątpliwości co do wiary. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, istnieje potrzeba odnawiania wiary.
Punkt trzeci: Człowiek nie jest w stanie całkowicie uniknąć słów i czynów, które są sprzeczne z zewnętrznymi aspektami Prawa Islamskiego (şeriat), a które niektórzy uczeni religijni uważają nawet za akt niewiary (küfür). Z tego powodu również istnieje konieczność odnawiania wiary poprzez mówienie Lâ ilâhe illâllah.
Innym sposobem na wzmocnienie i ochronę wiary jest ocalenie jej ze stopnia naśladowczego (taklidî îman) i przekształcenie jej w wiarę ugruntowaną (tahkikî îman). Można to osiągnąć jedynie poprzez czytanie dzieł o wierze, które nauczają prawd wiary w sposób dogłębny i odpowiadają na wszelkiego rodzaju wątpliwości (şübhe) i podszepty (vesvese), jakie mogą przyjść na myśl, oraz poprzez stałe uczestnictwo w rozmowach na tematy związane z wiarą. Jeśli człowiek przeniesie swoją wiarę z poziomu naśladowczego na ugruntowany, wówczas nie będzie już dla niego mowy o utracie wiary czy odejściu z tego świata bez wiary w ostatnim tchnieniu.
Uczeni islamscy stwierdzili, że w chwili agonii śmierci (sekerat – sekerat) szatan (şeytan) przybywa ze wszystkimi swoimi podstępami i podszeptami, aby zwieść człowieka i odebrać mu wiarę. Z tego powodu wyrazili oni swój lęk przed momentem agonii.
Właśnie przed takimi niebezpieczeństwami w chwili agonii śmierci człowiek może się uchronić dzięki wierze ugruntowanej (tahkikî îman). Dzieje się tak, ponieważ w wierze ugruntowanej wiara nie pozostaje jedynie w umyśle, ale przenika i zakorzenia się w sercu, duszy oraz innych uczuciach i subtelnych władzach duchowych. Nawet jeśli szatan zdoła uszkodzić wiarę w umyśle człowieka, jego ręka nie zdoła wyrwać wiary zakorzenionej w pozostałych uczuciach. W ten sposób osoba pozostaje wierząca i umiera z wiarą.
2. Wiara jest również dla człowieka wielkim źródłem morale i mocnym punktem oparcia (istinad noktası). Człowiek, który osiągnął prawdziwą wiarę, może rzucić wyzwanie całemu wszechświatu, a także, proporcjonalnie do siły swojej wiary, może uwolnić się od presji i ciężaru trudnych wydarzeń, które go spotykają.
Nasze historyczne zwycięstwa, sławione w opowieściach, są bez wątpienia pięknym przykładem siły i mocy, jaką wiara daje człowiekowi.
Człowiek wierzący, bez względu na to, jak wielkie nieszczęście go spotka, dzięki zaufaniu do Allaha (tevekkül – tewekkul) i poddaniu się Jego woli (teslimiyet – teslimijet) oraz dzięki poczuciu akceptacji przeznaczenia (kader), jest w stanie stawić czoła tym wydarzeniom i nieszczęściom z hartem ducha; może je znieść z cierpliwością (sabır) i wytrwałością. Nie popada w beznadzieję ani pesymizm. Nie ucieka się do buntu i krzyku.
Wynika to z siły i mocy, jaką daje mu wiara. Bardzo często spotykanym zjawiskiem jest, że ludzie bez wiary, z powodu błahego wydarzenia czy niewielkiego nieszczęścia (musibet), popadają w taką rozpacz i beznadzieję, że popełniają samobójstwo i kończą swoje życie. Fakt, że w krajach islamskich samobójstwa prawie nie występują, podczas gdy w najbardziej cywilizowanych i zamożnych krajach świata liczba samobójstw z dnia na dzień rośnie, potwierdza to.
Na siłę i odporność, jaką wiara daje człowiekowi, nasz Prorok (Pokój i błogosławieństwo Allaha z Nim) wskazał w swoich szlachetnych hadisach w następujący sposób:
„Wierzący (mü'min) jest jak zielona roślina. Wiatry nieszczęść, których nigdy nie brakuje, zginają go, ale nie mogą go złamać. Przeciwnie, przyczyniają się do jego ożywienia i wzmocnienia.
Hipokryta (münâfık) (i niewierzący – kâfir) jest zaś jak uschnięta roślina. Wiatry nieszczęść zrywają jej liście, łamią łodygę i gaszą jej życie”.
„Zadziwiający jest stan wierzącego! Gdy spotyka go dobro, dziękuje (Bogu), a gdy spotyka go zło, jest cierpliwy. W ten sposób obie te sytuacje obraca w dobro dla siebie”.
Poznaj Islam
