Co to jest modlitwa (Namaz)? Dlaczego ten akt kultu, składający się z kilku ruchów, jest tak ważny w religii Islamu?
Drogi Bracie / Droga Siostro,
Cenâb-ı Hakk (wzniosły i prawy Bóg) nie potrzebuje niczego, w tym również naszego kultu. To my jesteśmy tymi, którzy prawdziwie potrzebują kultu. Kult jest lekarstwem na nasze duchowe rany. Jest pokarmem dla naszej duszy, lekarstwem i uzdrowieniem dla chorób naszego serca. Z tego względu fakt, że Bóg nakazał nam oddawanie czci, jest z korzyścią dla nas samych. Kiedy lekarz usilnie zaleca pacjentowi pewne leki, nie czyni tego z własnej potrzeby czy korzyści, ale dla dobra i wyzdrowienia pacjenta. Tak jak bezsensowne byłoby powiedzenie lekarzowi: „Po co ci to, że tak nalegasz na ten lek?”, tak samo bezsensowne i nielogiczne byłoby myślenie w odpowiedzi na Boży nakaz kultu: „Po co Mu to, że nam to nakazuje?”.
Mądrością stojącą za stworzeniem wszechświata przez Allaha jest zamanifestowanie przejawów Jego imion i atrybutów. Celem jest przedstawienie wspaniałych odbić tych przejawów, tych niezrównanych dzieł sztuki, zarówno do wglądu Jego Najświętszej Esencji (Zat-ı Akdes), jak i do percepcji istot świadomych, takich jak człowiek.
Człowiek, zajęty sprawami tego świata, zazwyczaj nie kontempluje tych cudów boskiej sztuki, aby wyciągnąć z nich lekcje o jedności Stwórcy, Jego nieskończonej wiedzy, mocy i mądrości. Odnalezienie drogi od sztuki do artysty, od stworzenia do Stwórcy, od daru do Dawcy darów jest możliwe tylko poprzez uwolnienie się od doczesnych zajęć. Jedynym środkiem do uwolnienia się od tych zajęć jest Namaz (Namaz) – rytualna modlitwa w islamie, jeden z pięciu filarów wiary.
Niewątpliwie, tak jak dla naszego życia na tym świecie, dla naszej biologicznej egzystencji, dla pożywienia naszej duszy niezbędne są światło, powietrze, woda i jedzenie, tak dla człowieka rozumnego co najmniej równie niezbędny jest obowiązek służby Bożej – zwłaszcza modlitwa (Namaz) – która jest światłem dla umysłu, powietrzem dla serca i pokarmem dla ducha.
Modlitwa, odmawiana pięć razy dziennie (o poranku, w południe, po południu, o zachodzie słońca i w nocy), jest wyrazem szacunku człowieka wobec swego Pana. Jest ona formą prośby o przebaczenie i przeprosin za nasze uchybienia, kierowanych do Tego, który stworzył nas z niczego, obdarzył tysiącami darów, obiecał wieczne życie w Raju tym, którzy okazują Mu szacunek, i do którego jesteśmy zwróceni w potrzebie nie tylko każdego dnia, ale w każdej chwili, z każdym oddechem – naszego Opiekuna i Dawcy darów (veli-yi nimet), odwiecznego i wiecznego Sułtana całego wszechświata. Jakikolwiek umysł, serce czy sumienie mogłoby znieść trwanie w braku szacunku wobec swego Pana poprzez zaniechanie modlitwy?
Modlitwa jest niczym fihrist – spis treści, indeks – wszystkich aktów kultu, obejmujący pozostałe filary islamu. Na przykład, osoba odmawiająca modlitwę, zwracając się w kierunku Kibla (kibla) – kierunku modlitwy w stronę Kaaby w Mekce – w pewnym sensie odbywa Hadżdż (Hac), czyli pielgrzymkę. Przestrzegając zakazu jedzenia i picia podczas modlitwy, w pewien sposób zachowuje post (oruç). Poświęcając swój czas – kapitał swojego życia – wyłącznie na wspominanie Allaha, w pewnym sensie oddaje zekat (zekât) ze swojego życia. Ponadto, poprzez różne ruchy i postawy – stojąc jak drzewa i rośliny, wykonując ukłon (rükû) jak czworonożne zwierzęta, padając na twarz w pokłonie do ziemi (secde) jak stworzenia pełzające – wykonuje akty kultu właściwe dla całego wszechświata.
Podobnie, wśród aniołów jedni oddają cześć Allahowi, pozostając nieustannie w pozycji stojącej, inni w ukłonie, a jeszcze inni w pokłonie do ziemi. Osoba odmawiająca modlitwę stara się w określonych ramach czasowych wypełnić te formy kultu aniołów, w pewnym sensie upodabniając się do nich.
Modlitwa jest znakiem służby Bożej, stojącym na czele fundamentalnych zasad religii islamu. W jednym z hadisów – czyli relacji z życia i wypowiedzi Proroka – powiedziano: „Najwyraźniejszym znakiem odróżniającym muzułmanina od niemuzułmanina jest modlitwa.” (Muslim, Iman, 134; Abu Dawud, Sunna, 15; Tirmizi, Iman, 9).
Każdy, kto przyjmuje wiarę i wchodzi w duchowy świat islamu, powinien żyć w atmosferze służby Bogu. Odmawianie modlitwy jest obowiązkiem duchowego obywatelstwa dla każdego, kto przyjmuje to obywatelstwo. Duch, umysł, sumienie i serce mają prawo czerpać z tej duchowej atmosfery służby. Pozbawianie ich rozmowy ze swoim Panem tylko dlatego, że rozkapryszona dusza (nefs) tego nie chce, jest wielką niesprawiedliwością.
Wezwanie na modlitwę (ezan-ı Muhammedî), które rozbrzmiewa pięć razy dziennie, jest wezwaniem do stawienia się przed Bogiem, niczym apel dla żołnierzy-sług odwiecznego Sułtana (Padişah-ı ezelî) w garnizonie świata. W wojsku żołnierz, który przez pięć kolejnych dni nie stawi się na apel, jest uznawany za dezertera, a jego służba przepada. Pomyślcie więc o stanie tego, kto pięć razy dziennie ignoruje wezwanie Allaha i dezerteruje!
Modlitwa jest prawdziwym duchowym zjednoczeniem (vuslat). Jest wyrazem wdzięczności wobec prawdziwego Przyjaciela, którego dary są obfite.
Modlitwa jest postawą szacunku wobec Wzniosłego Stwórcy.
Modlitwa jest świetlistą więzią łączącą ziemię (ferş) z Tronem Bożym (Arsz). Rozsądek wymaga, aby ci, którzy pragną dostąpić światła boskiej obecności, mocno trzymali się tej więzi.
Ogromną wagę przywiązuje się do odmawiania modlitwy w zgromadzeniu (cemaat namazı). Modlitwa wspólnotowa jest uważana za jedną z najwspanialszych ceremonii kultu w islamie. Nacisk kładziony na modlitwę wspólnotową jasno pokazuje, że islam jest religią jedności i wspólnoty, a jej celem jest zapewnienie stałej solidarności między muzułmanami.
Modlitwa wspólnotowa znosi przywileje wynikające z pochodzenia i klasy społecznej. Wszyscy muzułmanie, niezależnie od pochodzenia, koloru skóry czy narodowości, stają razem w jednym rzędzie modlitewnym; razem zwracają się w kierunku tej samej Kibli, oddając cześć jako jedno ciało i wspólnie służąc Allahowi.
Modlitwa wspólnotowa jest najpiękniejszą okazją do integracji społeczeństwa. Jest najlepszą sposobnością, aby wierni dowiadywali się o swoim wzajemnym stanie.
Jeśli kamienie w budynku są solidne, to i budynek jest solidny. Zgodnie z tym, jeśli każdy człowiek – kamień w budynku społeczeństwa – będzie zdrowy na duchu i ciele dzięki modlitwie, to i budynek społeczeństwa będzie zdrowy. Podstawowym warunkiem tego zdrowia, zaraz po wierze, jest modlitwa.
Istnieje wiele wersetów i hadisów podkreślających znaczenie modlitwy. Aby dać pewne wyobrażenie, poniżej przedstawiamy kilka przykładowych wersetów i hadisów:
„O wy, którzy wierzycie! Szukajcie pomocy w cierpliwości i w modlitwie! Zaprawdę, Allah jest z cierpliwymi!” (Sura Al-Baqarah, 2:153)
W tym wersecie wskazano na konieczność czerpania z duchowego światła (feyz) modlitwy, obok nauki cierpliwości, aby pomyślnie przejść przez próby tego świata. W rzeczywistości cierpliwość i modlitwa są jak tryby w jednej fabryce, które wzajemnie się napędzają. Odmawianie modlitwy pięć razy dziennie wymaga dużej cierpliwości. Lecz ten, kto się modli, uczy się cierpliwości, ponieważ wprowadza dyscyplinę do swojego życia. A więc modlitwa pomaga w byciu cierpliwym, a cierpliwość pomaga w odmawianiu modlitwy.
„Zaprawdę, ona jest trudna, z wyjątkiem dla pokornych.” (Sura Al-Baqarah, 2:45)
Ten werset podkreśla prawdę, że odmawianie modlitwy jest wprost proporcjonalne do poznania Allaha. Dla tych, którym brakuje tej głębokiej duchowej wiedzy (irfan), okazywanie długotrwałej cierpliwości w kwestii modlitwy jest naprawdę trudne. Kto wie, ile razy ta stara ziemia była świadkiem ludzi mówiących: „Modliłem się przez rok, ale widząc, że to nie ma końca, porzuciłem to”.
„Zachowujcie modlitwy, a szczególnie modlitwę środkową (popołudniową), i stawajcie przed Allahem w pokorze.” (Sura Al-Baqarah, 2:238)
„Zaprawdę, modlitwa chroni od tego, co szpetne i naganne.” (Sura Al-Ankabut, 29:45)
„Z pewnością pomyślny los osiągnęli wierni, którzy w swoich modlitwach są pełni pokory (huşu).” (Sura Al-Mu'minun, 23:1-2)
Na zgromadzeniu Elestu Bezmi - boskim spotkaniu dusz z Allahem, w świecie niewidzialnym (gayb), które miało miejsce przed fizycznym przyjściem człowieka na świat i jest tajemnicą przekraczającą ludzki rozum – na pytanie Allaha: „Czyż nie jestem waszym Panem?”, wszyscy ludzie – w swojej duchowej formie – odpowiedzieli językiem mądrości „tak”. Modlitwa jest podpisem, którym na tym świecie na nowo potwierdza się obietnicę złożoną w tamtym niewidzialnym świecie. Modlitwa jest miradżem (mirac) – wniebowstąpieniem – wierzącego.
Poznaj Islam
