Czy można krótko objaśnić filary wiary (Iman)?
Drogi Bracie / Droga Siostro,
Wiara (iman) ma sześć filarów (rükn). Są to: wiara w Allaha, w Dzień Ostateczny, w aniołów, w księgi, w proroków oraz w przeznaczenie (kader).
Aby człowiek mógł być uznany za wierzącego (mümin), musi wierzyć we wszystkie sześć z tych zasad. Osoba, która nie wierzy choćby w jeden filar wiary, nie może być uznana za wierzącego, ponieważ wszystkie filary wiary są ze sobą nierozerwalnie połączone.
1. Wiara w Allaha (Allah’a İman)
Pierwszym i najważniejszym filarem wiary jest wiara w istnienie i jedność Allaha. Muzułmanin przede wszystkim wierzy, że Allah istnieje i jest Jeden; cały ten wszechświat jest Jego dziełem. Nikt nie dorównuje Mu, ani nie jest do Niego podobny: ani w Jego istocie (zat), ani w Jego atrybutach (sıfat), ani w Jego działaniach (fiil).Jego atrybuty nie przypominają atrybutów stworzeń (mahlukat).
Wszystkie byty świadczą nie tylko o istnieniu Allaha, ale także o Jego jedności.
Tylko Allah jest wieczny bez początku (Ezeli) i wieczny bez końca (Ebedi), jest transcendentny i wolny (münezzeh) od czasu, przestrzeni, zmiany, potrzeby, słabości i wszelkiej niedoskonałości. Niemożliwe jest wyobrażenie sobie innego bytu posiadającego te cechy.
Wszystko istnieje dzięki atrybutom Allaha. Wszystko jest poddane Jego woli. Posiada On zarówno imiona piękna i łaski (cemali), takie jak Ar-Rahman (Nieskończenie Litościwy), Ar-Rahim (Miłosierny), Al-Ghafur (Wszystko Przebaczający), jak i imiona majestatu i potęgi (celali), takie jak Al-Kahhar (Wszechzwyciężający), Al-Dżabbar (Potężny), Al-Muntakim (Mściciel). Tych, którzy w Niego wierzą, traktuje z łaską. Niewiernych i buntowników dosięga Jego kara.
Oddawanie czci (ibadet) należy się wyłącznie Allahu. Szczęście ludzi na tym świecie i w życiu przyszłym (ahiret) urzeczywistnia się poprzez przestrzeganie Jego nakazów i zakazów. Jest to boskie prawo, w którym nie ma miejsca na zmianę.
Ludzki rozum (akıl) nie jest w stanie pojąć istoty (zat) i natury Allaha, ponieważ rozum jest stworzony i ograniczony. Istota i atrybuty Boga Najwyższego są nieskończone. Jest oczywistą prawdą, że to, co ograniczone, nie może objąć tego, co nieskończone. Oznacza to, że cokolwiek wyobrazi sobie człowiek, Allah pozostaje czymś innym.
Tak jak Allah nie ma partnera (şerik) w Swojej istocie, tak samo nie ma go w Swoich działaniach. Jest jedynym Stwórcą, jedynym Właścicielem i jedynym Władcą całego świata bytów. Allah stwarza zarówno przyczyny, jak i skutki, które z nich wynikają; tak jak On stwarza drzewo, tak samo stwarza jego owoc.
Wdzięczność (şükür), chwała (hamd) i wysławianie (sena) należą się wyłącznie Jemu. Wierzący nie tylko oddają cześć Allahowi, ale również tylko Jego proszą o pomoc:
„Tylko Ciebie czcimy i tylko Ciebie prosimy o pomoc.” (Sura Al-Fatiha, 1:5)
Kiedy popełnią grzech, kierują swoją skruchę (tövbe) bezpośrednio do Allaha, ponieważ tylko On może przebaczyć grzechy popełnione wobec Niego.
2. Wiara w aniołów (Meleklere İman)
Kolejnym filarem wiary jest wiara w aniołów. Każdy muzułmanin wierzy, że Bóg Najwyższy posiada subtelne stworzenia (latif mahlukat) zwane aniołami. Wysławiają one Allaha (tespih) i wykonują inne powierzone im zadania. Te istoty, niezdolne do buntu (isyansız), nie podlegają próbie jak ludzie; ich natura (fıtrat) jest czysta, są niewinne (masum), a ich status jest niezmienny.
Skoro w ciele człowieka, będącym małym modelem materialnego wszechświata, Bóg Najwyższy powierzył zadania rozumowi, pamięci, wyobraźni i tysiącom uczuć, takim jak miłość, strach czy ciekawość, to z pewnością nie pozostawił tego wspaniałego wszechświata pustym, lecz ożywił go aniołami.
3. Wiara w księgi (Kitaplara İman)
Jednym z filarów wiary jest wiara w księgi niebiańskie (semavî kitaplar). Nawet jeśli człowiek za pomocą rozumu może poznać istnienie i jedność Allaha, nie jest w stanie pojąć, jakie są Jego nakazy i zakazy, jak wypełniać obowiązek czci wobec Niego, krótko mówiąc – co jest Mu miłe, a co nie. Z tego powodu Bóg Najwyższy zesłał księgi niebiańskie. Sto z nich zostało objawionych w formie zwojów ( suhuf - objawienia dane wcześniejszym prorokom w postaci mniejszych przekazów), a cztery w formie ksiąg. Te cztery księgi, w kolejności objawienia, to: Tora (Tevrat), Psalmy (Zebur), Ewangelia (İncil) i Koran (Kur'an).
Każdy muzułmanin jest zobowiązany wierzyć we wszystkie z nich. Należy jednak pamiętać, że wraz z objawieniem Koranu, pozostałe księgi niebiańskie przestały być stosowane w praktyce. Święty Koran, od momentu objawienia go naszemu Prorokowi (asv – aleyhissalatu vesselam), dotarł do naszych czasów bez naruszenia choćby jednej litery. W ten sposób Bóg Najwyższy urzeczywistnił Swoje słowa:
„Zaprawdę, My zsyłamy napomnienie i My jesteśmy jego stróżami.” (Sura Al-Hidżr, 15:9)
4. Wiara w proroków (Peygamberlere İman)
Kolejnym filarem wiary jest wiara w proroków. Boskim prawem jest, że Bóg Najwyższy ostrzega ludzi poprzez proroka pochodzącego spośród nich samych.
Proroctwo jest dla ludzkości ogromną potrzebą i wielkim darem. Bóg Najwyższy, za pośrednictwem tych przewodników (mürşid) i liderów (rehber), ukazał ludziom drogi prawego przewodnictwa.
Zadaniem proroków jest przekazywanie ludzkości nakazów otrzymanych od Boga Najwyższego drogą objawienia (vahiy) i natchnienia (ilham), oraz ukazywanie im dróg do szczęścia na tym świecie i w życiu przyszłym. Te postacie mają dwa aspekty. Pierwszy to „służba” (kulluk), a drugi to „posłannictwo” (risalet – boskie posłannictwo). W aspekcie służby, w najdoskonalszy sposób i bezbłędnie przestrzegają nakazów i zakazów Allaha, stając się w tej dziedzinie wzorem dla ludzi. W aspekcie posłannictwa, przekazują ludziom prawdę i rzeczywistość.
Prorocy są stworzeniami i sługami Allaha. Każdy muzułmanin jest zobowiązany wierzyć we wszystkich proroków. Jeśli zaprzeczy proroctwu któregokolwiek z nich, opuszcza krąg islamu. Na przykład, osoba, która nie wierzy w czcigodnego Mojżesza (as – aleyhisselam, pokój niech będzie z nim) lub czcigodnego Jezusa (as), nie może być wierzącym. Ich proroctwo jest potwierdzone przez Koran. Wiara w nich jest wymogiem wiary zarówno w księgi, jak i w proroków.
Pierwszym z proroków był czcigodny Adam (as), a ostatnim czcigodny Muhammad (a.s.m. – aleyhissalatu vesselam). Instytucja proroctwa (nübüvvet) zakończyła się wraz z czcigodnym Muhammadem (a.s.m.). Z tego powodu czcigodny Muhammad (asv) nazywany jest Hatemü’l-Enbiya (Chatemul-Enbija) – Pieczęcią Proroków.
Zgodnie z wersetem:
„A posłaliśmy ciebie do wszystkich ludzi tylko jako zwiastuna radosnej wieści i jako ostrzegającego.” (Sura Saba, 34:28) czcigodny Muhammad (asv) został posłany nie do jednego ludu, lecz do całej ludzkości.
A zgodnie z wersetem:
„Posłaliśmy ciebie tylko jako miłosierdzie dla światów.” (Sura Al-Anbija, 21:107) ta postać (asm) stała się wiecznym darem i wiecznym miłosierdziem dla całego świata bytów.
5. Wiara w życie przyszłe (Ahirete İman)
Jednym z najważniejszych filarów wiary jest wiara w zmartwychwstanie po śmierci i w życie przyszłe (ahiret). Bóg Najwyższy, który obdarza ludzi na tym świecie zarówno materialnymi, jak i duchowymi dobrami, w raju (dżenna) obdarzy Swoich umiłowanych sług, którzy pomyślnie przeszli próbę tego świata, niezliczonymi dobrami zarówno cielesnymi (cismanî), jak i duchowymi (ruhanî).
Allah, który każdej wiosny przywraca do życia wszystkie rośliny i zwierzęta, które obumarły jesienią, z pewnością wskrzesi także zmarłych ludzi w życiu przyszłym. Jest to wymóg zarówno Jego miłosierdzia (rahmet), jak i sprawiedliwości (adalet).
6. Wiara w przeznaczenie (Kadere İman)
Jednym z filarów wiary jest wiara w przeznaczenie (kader). Przeznaczenie dzieli się na dwie części.
Pierwsza to określenie w wiedzy Allaha każdego bytu we wszechświecie – jego istoty, kształtu i wszystkich cech – i stworzenie go zgodnie z tym planem. Ten obszar nie podlega próbie.
Druga część dotyczy ograniczonej wolnej woli człowieka (cüz’i irade). Cokolwiek człowiek wybierze za pomocą swojej ograniczonej woli – czy to dobro, czy zło – i cokolwiek uczyni, Allah to stwarza. Człowiek jest odpowiedzialny za tę drugą część. Raj i piekło są owocami tego prawa wyboru, przyznanego ludzkiej woli.
Poznaj Islam
