Czy Prorocy są potrzebni?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

Chociaż ludzie za pomocą swojego rozumu mogą pojąć istnienie i jedność Boga, nie są w stanie zrozumieć Jego specyficznych imion i atrybutów, ani nie wiedzą, w jaki sposób mają oddawać Mu cześć. Nie są w stanie pojąć spraw życia ostatecznego ani odpowiedzialności, jaka ich tam czeka. We wszystkich tych kwestiach potrzebują, aby Bóg im to objawił i ich tego nauczył.

Właśnie po to, aby zaspokoić te potrzeby ludzi, Bóg zesłał Proroków. Kiedy ludzkość była w stanie „niczego nie wiedzieć”, wszystkiego, każdej sztuki i każdej umiejętności, nauczyła się od Proroków. To również Prorocy nauczyli ludzi sposobów na osiągnięcie szczęścia i spokojnego życia na tym świecie i w życiu ostatecznym, zasad dobrego współżycia, reguł moralności i etykiety.

Imam al-Ghazali mówi na ten temat:

„Tak jak ludzki rozum nie jest w stanie odróżnić śmiertelnej trucizny od pożytecznego lekarstwa i bezwzględnie potrzebuje lekarza lub farmaceuty, tak samo sam z siebie nie jest w stanie poznać i odnaleźć wierzeń i czynów, które doprowadzą go do zbawienia na tym świecie i w życiu ostatecznym. Nie jest w stanie jasno odróżnić czynów, które prowadzą go do nieszczęścia i potępienia, od tych, które prowadzą do szczęścia. Bezwzględnie potrzebuje przewodnika, a tymi przewodnikami są Prorocy.” (Ghazali, Ihya, tłum., t. I, s. 291)

Bediüzzaman, wskazując na tę tajemnicę, powiedział:

„Odwieczna Moc, która nie pozostawia mrówek bez przywódcy, ani pszczół bez królowej, z pewnością nie pozostawi ludzkości bez Proroka.” (Słowa, s. 792)

Rzeczywiście, w tym wszechświecie, a zwłaszcza w świecie istot żywych, nic nie zostało pozostawione bez celu, bez zadania, bez systemu, a nawet bez przewodnika. Można to dostrzec zarówno w poszczególnych elementach, jak i w całości. Ani pszczoły nie są bez królowej, ani mrówki bez swojej władczyni... (Abdullah Aymaz, Peygamberlik, s. 7).

Skoro u wszystkich innych istot żywych przewodnictwo nie jest w żaden sposób zaniedbywane, to czyż ludzie, których wyższość i wzniosłość zgodnie uznają religia i nauka, mogliby od początku stworzenia pozostawać oddzieleni od swoich pierwotnych przewodników, proroków i posłańców, oraz od ich przewodnictwa? Innymi słowy, czy można sobie wyobrazić świat ludzki bez proroków i bez ksiąg?

Oczywiście, że nie...

Konieczność istnienia Proroków możemy wymienić w następujących punktach:

1. Zapewnienie porządku i sprawiedliwości w społeczeństwie

Zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w społeczeństwie, zagwarantowanie spokoju i szczęścia jednostkom, zapobieganie uciskowi i niesprawiedliwości zależy od istnienia instytucji proroctwa. Kwestia ta jest wyjaśniona w dziele pt. „Iszaratu'l-i'dżaz” w następujący sposób:

„Człowiek, w sposób wyróżniający go i wyjątkowy spośród wszystkich zwierząt, został stworzony o zadziwiającej i subtelnej naturze. Z powodu tej natury w człowieku pojawiły się różnorodne skłonności i pragnienia. Na przykład: człowiek pragnie rzeczy najwyborniejszych, skłania się ku rzeczom najpiękniejszym, pożąda rzeczy ozdobnych; pragnie żyć w sposób godny człowieczeństwa i z godnością.

Zgodnie z wymogami tych skłonności, aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe, odzieżowe i inne w pożądany, piękny sposób, potrzebuje on wielu umiejętności. Ponieważ nie posiada biegłości we wszystkich tych umiejętnościach, jest zmuszony do współpracy z innymi ludźmi, aby każdy, poprzez wymianę owoców swojej pracy, mógł pomagać swoim towarzyszom i w ten sposób zaspokajać swoje potrzeby.

Jednakże, ponieważ siła pożądania, siła gniewu i siła rozumu w człowieku nie zostały ograniczone przez Stwórcę, a zostały pozostawione wolne, aby zapewnić postęp człowieka poprzez jego częściową wolną wolę, w stosunkach międzyludzkich dochodzi do ucisku i wykroczeń. Aby zapobiec tym wykroczeniom, wspólnota ludzka w wymianie owoców swojej pracy potrzebuje sprawiedliwości. Lecz ponieważ rozum każdej jednostki jest niezdolny do pojęcia (pełnej) sprawiedliwości, potrzebny jest rozum uniwersalny, z którego jednostki mogłyby czerpać korzyść. Taki rozum uniwersalny może istnieć tylko w formie prawa, a takim prawem jest tylko prawo Boże (szariat).

Następnie, potrzebny jest autorytet, zwierzchnik, który zapewni skuteczność, wykonanie i stosowanie tego prawa. Tym autorytetem i zwierzchnikiem jest tylko Prorok (błogosławieństwo i Pokój z nim). Osoba będąca Prorokiem, aby utrzymać swoją władzę nad ludem, zarówno zewnętrzną, jak i wewnętrzną, potrzebuje materialnej i duchowej wzniosłości oraz przywileju, a także dowodu, który ukaże stopień jego związku i relacji ze Stwórcą. Takim dowodem są tylko cuda.” (Iszaratu'l-i'dżaz, s. 92-93)

2. Nauczanie człowieka o celu jego stworzenia i przekazywanie postanowień religijnych

Jak wyrażono w Świętym Koranie, celem i mądrością stworzenia ludzi i wysłania ich na ten świat jest poznanie Stwórcy wszechświata, wiara w Niego i oddawanie Mu czci. (Sura Az-Zarijat, 51:56; zob. także: Ajat al-Kubra, s. 8).

Rozum sam z siebie jest niezdolny do pojęcia tego celu stworzenia człowieka. Nawet jeśli przyjmiemy, jak twierdzą niektórzy teologowie (kalamiści), że człowiek za pomocą swojego rozumu może pojąć istnienie Boga Wszechmogącego, to rozum sam z siebie nie jest w stanie pojąć, jak należy oddawać Mu cześć i jak można zdobyć Jego upodobanie. Właśnie z tego względu istnieje wielka potrzeba Proroków.

Bóg Wszechmogący objawił wszystkie swoje nakazy i zakazy tym wybitnym sługom, których wybrał spośród ludzi. Oni zaś, te postanowienia otrzymane od Boga Wszechmogącego drogą objawienia, najpierw sami wypełniali bardziej niż ktokolwiek inny, a następnie przekazywali je innym ludziom, przedstawiając im Stwórcę wszechświata. (Szerzej zob.: Słowa, s. 56).

3. Zamknięcie ludziom drogi do usprawiedliwień przed Allahem

W Świętym Koranie stwierdza się, że do każdego ludu i narodu został wysłany Prorok, który zwiastował miłosierdzie i ostrzegał przed karą.

Jedna z mądrości wysyłania Proroków do każdej wspólnoty jest wyjaśniona w Świętym Koranie w następujący sposób:

    „(O Wysłanniku!) Gdyby dotknęło ich nieszczęście za to, co przygotowały ich ręce, to oni powiedzieliby: «Panie nasz! Gdybyś wysłał do nas wysłannika, podążali byśmy za Twoimi znakami i bylibyśmy spośród wierzących.», (właśnie dlatego cię wysłaliśmy - aby uciąć tę ich wymówkę).” (Sura Al-Qasas, 28:47)

Z tych świętych wersetów wynika ważna przyczyna istnienia instytucji proroctwa.

Poznaj Islam