Czy w wierze (Iman) istnieją stopnie i możliwość rozwoju?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

Tak jak ziarno przechodzi wielki rozwój, zanim wyrośnie na drzewo, tak samo jest z wiarą (iman).

Uczeni islamscy wstępnie podzielili wiarę na dwa stopnie:

1. Wiara naśladowcza (Taklidî îman)

2. Wiara zweryfikowana / ugruntowana (Tahkikî îman)

Wiara naśladowcza (Taklidî îman): Oznacza przyjęcie filarów wiary w takiej formie, w jakiej usłyszało się je i nauczyło od rodziców, nauczyciela czy ze swojego otoczenia, bez prowadzenia własnych rozumowych dociekań na ten temat. Ponieważ wiara naśladowcza nie jest oparta na świadomej znajomości zasad wiary i ich szczegółów, jest ona – zwłaszcza w dzisiejszych czasach – narażona na rozmaite wątpliwości (şübhe) i podszepty zwątpienia (vesvese), przez co może grozić jej niebezpieczeństwo zachwiania i upadku.

Wiara zweryfikowana (Tahkikî îman): To świadoma wiedzia i przekonanie dotyczące wszystkich kwesti wiary - szczegółowe, dogłębne i poparte dowodami. Taka wiara jest w stanie uchronić się przed zachwianiem i upadkiem w obliczu wątpliwości i podszeptów.

Wiara zweryfikowana (tahkikî îman) również posiada wiele stopni. Uczeni islamscy podzielili je na trzy główne kategorie:

1. Stopień pewności opartej na wiedzy (İlme'l-yakîn): Jest to poznanie i wiara w kwestie dotyczące wiary na poziomie wiedzy, z pełnymi szczegółami, dogłębnie i w oparciu o dowody.

2. Stopień pewności opartej na naocznym świadectwie (Ayne'l-yakîn): Jest to poznanie i wiara w kwestie dotyczące wiary tak, jakby się je zobaczyło na własne oczy i osobiście było świadkiem ich prawdziwości. Pod względem siły przekonania istnieje ogromna różnica między wiedzą teoretyczną a zobaczeniem czegoś na własne oczy. Człowiek może wiedzieć coś z absolutną pewnością, bez wahania, ale gdy zobaczy to na własne oczy, jego przekonanie wielokrotnie wzrasta. Można to porównać do różnicy między teoretyczną wiedzą o istnieniu Ameryki a zobaczeniem jej osobiście. Stopień wiary ayne'l-yakîn jest właśnie stanem wiary w filary wiary z pewnością taką, jakby się je zobaczyło na własne oczy.

3. Stopień pewności opartej na doświadczeniu (Hakka'l-yakîn): Oznacza to akceptację i zrozumienie kwestii wiary nie tylko poprzez zobaczenie, ale przez osobiste ich przeżycie, wejście w ich istotę.

Dla wyjaśnienia tych trzech stopni wiary podaje się następujący przykład: Gdy człowiek widzi z daleka unoszący się dym, wie, że w tym miejscu płonie ogień. Poznanie istnienia ognia poprzez zobaczenie dymu jest wiarą na poziomie ilme'l-yakîn (pewności opartej na wiedzy). Następnie, gdybyśmy udali się do miejsca, z którego unosi się dym, i zobaczyli ogień na własne oczy, byłaby to wiara w istnienie ognia na poziomie ayne'l-yakîn (pewności opartej na naocznym świadectwie). Istnieje także poznanie istnienia ognia poprzez zbliżenie się do niego, odczucie jego gorąca i doświadczenie jego palącej natury przez przybliżenie ręki do płomienia. To z kolei nazywane jest wiarą na poziomie hakka'l-yakîn (pewności opartej na doświadczeniu).

Poznaj Islam