Najczęściej czytane w kategorii Modlitwa (Salat)

O poranku człowiek odnajduje niejako nowe życie i odzyskuje wigor niezbędny do rozpoczęcia działań w celu zapewnienia sobie utrzymania. Źródłem tej energii i witalności jest jedynie Allah Wszechmogący, On też obdarza człowieka powodzeniem w jego staraniach o zaopatrzenie. Dlatego człowiek został zobowiązany do odprawienia modlitwy porannej jako wyraz wdzięczności za dar zdrowia i w celu przyciągnięcia Jego pomocy w doczesnych wysiłkach.

Od rana do wieczora człowiek korzysta z darów życia, zdrowia i rozumu, które dał mu Allah. Dzięki tym darom osiąga sukces i powodzenie w swoich ziemskich sprawach. Właśnie po to, by okazać wdzięczność za osiągnięty sukces i aby te działania nie pogrążyły duszy w gaflet (ghafla) – nieświadomości, zaniedbaniu, zapomnieniu o Bogu – oraz kasavet (kasła) – zatwardziałości serca – zostały nakazane modlitwy południowa i popołudniowa.

Zbliżający się wieczór oznacza koniec codziennych zajęć i wysiłków. Zakończenie dnia duchowym aktem kultu jest wyrazem wdzięczności za osiągnięte tego dnia zyski i korzyści, dlatego została nakazana modlitwa wieczorna.

Następnie człowiek wkracza w świat snu. Zanim wejdzie w ten stan, który jest poniekąd próbką śmierci, a z drugiej strony okresem spokoju i odpoczynku, należy zakończyć dzień świętym aktem kultu. Przejście w ten stan z boską przyjemnością i duchowym przebudzeniem, szukanie schronienia w przebaczeniu i miłosierdziu Allaha jest znakiem dobrego zakończenia (hüsn-i hâtime – husn al-chatima). W tym celu odprawiana jest modlitwa nocna.

Z drugiej strony:

Zarówno w życiu człowieka, jak i w otaczających go bytach, przejawia się pięć odrębnych etapów: narodziny, wzrost, stagnacja, starość, a następnie śmierć.

Właśnie w nawiązaniu do tych etapów i w celu ustanowienia pięknej równowagi (muvazene) między materialną egzystencją człowieka a jego bytem duchowym i działaniem, nasz Stwórca nakazał nam modlitwę pięć razy dziennie. Jakąż wdzięczność powinniśmy Mu okazywać za to, że zostaliśmy zobowiązani do tak świętego aktu kultu, niosącego ze sobą zarówno materialne, jak i wewnętrzne korzyści.

Mądrość w przypisaniu modlitwy do pięciu określonych pór nie ogranicza się tylko do tego, co powiedzieliśmy.

Poniższe wyjaśnienia Bediüzzamana Said Nursi Hazretleri (wybitnego myśliciela islamskiego) również rzucają światło na ten temat:

„Tak jak wskazówki tygodniowego zegara, odmierzające sekundy, minuty, godziny i dni, patrzą na siebie nawzajem, są swoimi odbiciami i podlegają tym samym prawom, tak samo w wielkim zegarze (saat-ı kübra) Wszechmogącego Boga, którym jest ten świat, cykle nocy i dnia, będące odpowiednikiem sekund, lata, które liczą minuty, etapy życia ludzkiego, które liczą godziny, i epoki życia świata, które liczą dni, patrzą na siebie nawzajem, są swoimi odbiciami, podlegają tym samym prawom i przypominają o sobie wzajemnie.

Na przykład:

Czas świtu (Fecir), aż do wschodu słońca, przypomina początek wiosny, a także moment poczęcia człowieka w łonie matki (rahm-ı mâder), oraz pierwszy z sześciu dni stworzenia Niebios i Ziemi. Przypomina o nich i przywodzi na myśl boskie sprawy (Şuûnât-ı İlâhiye), które się w nich przejawiają…”

Cenâb-ı Hakk (wzniosły i prawy Bóg) nie potrzebuje niczego, w tym również naszego kultu. To my jesteśmy tymi, którzy prawdziwie potrzebują kultu. Kult jest lekarstwem na nasze duchowe rany. Jest pokarmem dla naszej duszy, lekarstwem i uzdrowieniem dla chorób naszego serca. Z tego względu fakt, że Bóg nakazał nam oddawanie czci, jest z korzyścią dla nas samych. Kiedy lekarz usilnie zaleca pacjentowi pewne leki, nie czyni tego z własnej potrzeby czy korzyści, ale dla dobra i wyzdrowienia pacjenta. Tak jak bezsensowne byłoby powiedzenie lekarzowi: „Po co ci to, że tak nalegasz na ten lek?”, tak samo bezsensowne i nielogiczne byłoby myślenie w odpowiedzi na Boży nakaz kultu: „Po co Mu to, że nam to nakazuje?”.

Mądrością stojącą za stworzeniem wszechświata przez Allaha jest zamanifestowanie przejawów Jego imion i atrybutów. Celem jest przedstawienie wspaniałych odbić tych przejawów, tych niezrównanych dzieł sztuki, zarówno do wglądu Jego Najświętszej Esencji (Zat-ı Akdes), jak i do percepcji istot świadomych, takich jak człowiek.

Człowiek, zajęty sprawami tego świata, zazwyczaj nie kontempluje tych cudów boskiej sztuki, aby wyciągnąć z nich lekcje o jedności Stwórcy, Jego nieskończonej wiedzy, mocy i mądrości. Odnalezienie drogi od sztuki do artysty, od stworzenia do Stwórcy, od daru do Dawcy darów jest możliwe tylko poprzez uwolnienie się od doczesnych zajęć. Jedynym środkiem do uwolnienia się od tych zajęć jest Namaz (Namaz) – rytualna modlitwa w islamie, jeden z pięciu filarów wiary.

Niewątpliwie, tak jak dla naszego życia na tym świecie, dla naszej biologicznej egzystencji, dla pożywienia naszej duszy niezbędne są światło, powietrze, woda i jedzenie, tak dla człowieka rozumnego co najmniej równie niezbędny jest obowiązek służby Bożej – zwłaszcza modlitwa (Namaz) – która jest światłem dla umysłu, powietrzem dla serca i pokarmem dla ducha.

Modlitwa, odmawiana pięć razy dziennie (o poranku, w południe, po południu, o zachodzie słońca i w nocy), jest wyrazem szacunku człowieka wobec swego Pana. Jest ona formą prośby o przebaczenie i przeprosin za nasze uchybienia, kierowanych do Tego, który stworzył nas z niczego, obdarzył tysiącami darów, obiecał wieczne życie w Raju tym, którzy okazują Mu szacunek, i do którego jesteśmy zwróceni w potrzebie nie tylko każdego dnia, ale w każdej chwili, z każdym oddechem – naszego Opiekuna i Dawcy darów (veli-yi nimet), odwiecznego i wiecznego Sułtana całego wszechświata. Jakikolwiek umysł, serce czy sumienie mogłoby znieść trwanie w braku szacunku wobec swego Pana poprzez zaniechanie modlitwy?

Modlitwa jest niczym fihrist – spis treści, indeks – wszystkich aktów kultu, obejmujący pozostałe filary islamu. Na przykład, osoba odmawiająca modlitwę, zwracając się w kierunku Kibla (kibla) – kierunku modlitwy w stronę Kaaby w Mekce – w pewnym sensie odbywa Hadżdż (Hac), czyli pielgrzymkę. Przestrzegając zakazu jedzenia i picia podczas modlitwy, w pewien sposób zachowuje post (oruç). Poświęcając swój czas – kapitał swojego życia – wyłącznie na wspominanie Allaha, w pewnym sensie oddaje zekat (zekât) ze swojego życia. Ponadto, poprzez różne ruchy i postawy – stojąc jak drzewa i rośliny, wykonując ukłon (rükû) jak czworonożne zwierzęta, padając na twarz w pokłonie do ziemi (secde) jak stworzenia pełzające – wykonuje akty kultu właściwe dla całego wszechświata.

Podobnie, wśród aniołów jedni oddają cześć Allahowi, pozostając nieustannie w pozycji stojącej, inni w ukłonie, a jeszcze inni w pokłonie do ziemi. Osoba odmawiająca modlitwę stara się w określonych ramach czasowych wypełnić te formy kultu aniołów, w pewnym sensie upodabniając się do nich.

Modlitwa jest znakiem służby Bożej, stojącym na czele fundamentalnych zasad religii islamu. W jednym z hadisów – czyli relacji z życia i wypowiedzi Proroka – powiedziano: „Najwyraźniejszym znakiem odróżniającym muzułmanina od niemuzułmanina jest modlitwa.” (Muslim, Iman, 134; Abu Dawud, Sunna, 15; Tirmizi, Iman, 9).

Każdy, kto przyjmuje wiarę i wchodzi w duchowy świat islamu, powinien żyć w atmosferze służby Bogu. Odmawianie modlitwy jest obowiązkiem duchowego obywatelstwa dla każdego, kto przyjmuje to obywatelstwo. Duch, umysł, sumienie i serce mają prawo czerpać z tej duchowej atmosfery służby. Pozbawianie ich rozmowy ze swoim Panem tylko dlatego, że rozkapryszona dusza (nefs) tego nie chce, jest wielką niesprawiedliwością.

Wezwanie na modlitwę (ezan-ı Muhammedî), które rozbrzmiewa pięć razy dziennie, jest wezwaniem do stawienia się przed Bogiem, niczym apel dla żołnierzy-sług odwiecznego Sułtana (Padişah-ı ezelî) w garnizonie świata. W wojsku żołnierz, który przez pięć kolejnych dni nie stawi się na apel, jest uznawany za dezertera, a jego służba przepada. Pomyślcie więc o stanie tego, kto pięć razy dziennie ignoruje wezwanie Allaha i dezerteruje!

Modlitwa jest prawdziwym duchowym zjednoczeniem (vuslat). Jest wyrazem wdzięczności wobec prawdziwego Przyjaciela, którego dary są obfite.

Modlitwa jest postawą szacunku wobec Wzniosłego Stwórcy.

Modlitwa jest świetlistą więzią łączącą ziemię (ferş) z Tronem Bożym (Arsz). Rozsądek wymaga, aby ci, którzy pragną dostąpić światła boskiej obecności, mocno trzymali się tej więzi.

Ogromną wagę przywiązuje się do odmawiania modlitwy w zgromadzeniu (cemaat namazı). Modlitwa wspólnotowa jest uważana za jedną z najwspanialszych ceremonii kultu w islamie. Nacisk kładziony na modlitwę wspólnotową jasno pokazuje, że islam jest religią jedności i wspólnoty, a jej celem jest zapewnienie stałej solidarności między muzułmanami.

Modlitwa wspólnotowa znosi przywileje wynikające z pochodzenia i klasy społecznej. Wszyscy muzułmanie, niezależnie od pochodzenia, koloru skóry czy narodowości, stają razem w jednym rzędzie modlitewnym; razem zwracają się w kierunku tej samej Kibli, oddając cześć jako jedno ciało i wspólnie służąc Allahowi.

Modlitwa wspólnotowa jest najpiękniejszą okazją do integracji społeczeństwa. Jest najlepszą sposobnością, aby wierni dowiadywali się o swoim wzajemnym stanie.

Jeśli kamienie w budynku są solidne, to i budynek jest solidny. Zgodnie z tym, jeśli każdy człowiek – kamień w budynku społeczeństwa – będzie zdrowy na duchu i ciele dzięki modlitwie, to i budynek społeczeństwa będzie zdrowy. Podstawowym warunkiem tego zdrowia, zaraz po wierze, jest modlitwa.

Istnieje wiele wersetów i hadisów podkreślających znaczenie modlitwy. Aby dać pewne wyobrażenie, poniżej przedstawiamy kilka przykładowych wersetów i hadisów:

„O wy, którzy wierzycie! Szukajcie pomocy w cierpliwości i w modlitwie! Zaprawdę, Allah jest z cierpliwymi!” (Sura Al-Baqarah, 2:153)

W tym wersecie wskazano na konieczność czerpania z duchowego światła (feyz) modlitwy, obok nauki cierpliwości, aby pomyślnie przejść przez próby tego świata. W rzeczywistości cierpliwość i modlitwa są jak tryby w jednej fabryce, które wzajemnie się napędzają. Odmawianie modlitwy pięć razy dziennie wymaga dużej cierpliwości. Lecz ten, kto się modli, uczy się cierpliwości, ponieważ wprowadza dyscyplinę do swojego życia. A więc modlitwa pomaga w byciu cierpliwym, a cierpliwość pomaga w odmawianiu modlitwy.

„Zaprawdę, ona jest trudna, z wyjątkiem dla pokornych.” (Sura Al-Baqarah, 2:45)

Ten werset podkreśla prawdę, że odmawianie modlitwy jest wprost proporcjonalne do poznania Allaha. Dla tych, którym brakuje tej głębokiej duchowej wiedzy (irfan), okazywanie długotrwałej cierpliwości w kwestii modlitwy jest naprawdę trudne. Kto wie, ile razy ta stara ziemia była świadkiem ludzi mówiących: „Modliłem się przez rok, ale widząc, że to nie ma końca, porzuciłem to”.

„Zachowujcie modlitwy, a szczególnie modlitwę środkową (popołudniową), i stawajcie przed Allahem w pokorze.” (Sura Al-Baqarah, 2:238)

„Zaprawdę, modlitwa chroni od tego, co szpetne i naganne.” (Sura Al-Ankabut, 29:45)

„Z pewnością pomyślny los osiągnęli wierni, którzy w swoich modlitwach są pełni pokory (huşu).” (Sura Al-Mu'minun, 23:1-2)

Na zgromadzeniu  Elestu Bezmi - boskim spotkaniu dusz z Allahem, w świecie niewidzialnym (gayb), które miało miejsce przed fizycznym przyjściem człowieka na świat i jest tajemnicą przekraczającą ludzki rozum – na pytanie Allaha: „Czyż nie jestem waszym Panem?”, wszyscy ludzie – w swojej duchowej formie – odpowiedzieli językiem mądrości „tak”. Modlitwa jest podpisem, którym na tym świecie na nowo potwierdza się obietnicę złożoną w tamtym niewidzialnym świecie. Modlitwa jest miradżem (mirac) – wniebowstąpieniem – wierzącego.

Znaczenie Ruchów w Modlitwie Salat

Każdy filar, każda część modlitwy Salat ma swoje odrębne mądrości.

Jednym z imion Allaha jest Al-Hakim – co oznacza, że jest On Mądry, a w Jego działaniu zawsze zawarte są liczne mądrości, cele i korzyści. Jest zatem pewne, że również w Jego nakazach i zakazach kryją się tysiące mądrości. S, jako najważniejszy akt czci, zawiera w każdym swoim ruchu wiele głębokich znaczeń.

Oto niektóre z nich:

Modlitwa jest filarem religii. Jeśli uznamy, że Kaaba jest filarem wszechświata, zrozumiemy mądrość kierowania się w jej stronę podczas naszej modlitwy.

Podniesienie rąk i wypowiedzenie takbiru (formuła „Allahu Akbar”, oznaczająca „Bóg jest największy”) symbolizuje gest: „Odrzucam za siebie oba światy (ten doczesny i przyszły) i staję do modlitwy wyłącznie dla Allaha”.

Stojąc w pozycji qijam (postawa stojąca), reprezentujemy akty czci drzew, gór oraz aniołów, które nieustannie oddają cześć Bogu w tej właśnie pozycji.

W skłonie ruku (pokłon), reprezentujemy akty czci zwierząt, takich jak wielbłąd, koza, owca, oraz aniołów, które nieustannie trwają w skłonie.

W pokłonie do ziemi, zwanym sadżda (prostracja/czołobicie), reprezentujemy akty czci stworzeń pełzających, roślin oraz aniołów, które nieustannie trwają w prostracji.

Siedząc, w swoim imieniu przedstawiamy Allahowi akty czci wszystkich istniejących bytów. Na koniec, oddając salam (pozdrowienie) na prawo i lewo, pozdrawiamy cały wszechświat.

Ponadto, podczas modlitwy sprawiamy, że całe nasze ciało i każdy jego członek również oddają cześć Bogu.

Pozycja stojąca (qijam) ma swoje znaczenie, podobnie jak recytacja. Istnieje mądrość w przejściu z pozycji stojącej do skłonu (ruku), a także w upadku na twarz w prostracji (sadżda) po skłonie, by osiągnąć stan największej bliskości z Nim...

Człowiek, jako przedstawiciel uniwersalnego aktu czci obejmującego cały wszechświat, jest zobowiązany pięć razy dziennie przedstawiać swemu Miłosiernemu Panu akty czci, które nieustannie zachodzą w jego własnym ciele, wraz z aktami czci świata ożywionego i tego, który uważamy za „nieożywiony”:

1. QIJAM (Postawa stojąca)

Najpierw stoimy prosto (qijam), podnosimy ręce do góry i wypowiadamy Allahu Akbar („Bóg jest największy”). W ten sposób człowiek odrzuca wszystko na bok, z wyjątkiem Niego (Jego chwała niech będzie wywyższona), i poddaje się Jego rozkazowi i woli. W ten sposób potwierdza się jego służba i poddaństwo. Reprezentuje to również akty czci wszystkich bytów, które trwają w postawie stojącej.

2. RUKU (Skłon)

Po wygłoszeniu chwał godnych majestatu Allaha, człowiek czuje się tak bezsilny i słaby wobec tej wielkości, że aby to wyrazić, pochyla się do przodu (ruku), opuszcza głowę na znak szacunku i mówi: Subhana Rabbijal-Azhim – „Chwała mojemu Panu, Wszechpotężnemu/Doskonały jest mój Pan, Nieskończony”). W tej pozycji wierny reprezentuje również akty czci wszystkich stworzeń, które trwają w skłonie.

3. DUA (Modlitwa po skłonie)

Następnie człowiek ponownie się prostuje, dziękując i chwaląc Allaha za to, że poprowadził go na właściwą drogę. Na chwilę pogrąża się w refleksji, stojąc w obliczu wielkości i majestatu Allaha oraz prostoty i małości własnego ruchu, co wprawia go w stan głębokiego poruszenia i drżenia.

4. SADŻDA (Prostracja)

Upada na twarz w prostracji, dotykając czołem ziemi w pełnym poczuciu pokory i bezsilności, i wypowiada słowa:

Subhana Rabbijal-A’la – „Chwała mojemu Panu, Najwyższemu/Doskonały jest mój Pan, Najwyższy”).

5. TAHIJJAT I SALAM (Formuły pozdrowień i zakończenie)

Po kilkukrotnym powtórzeniu tych ruchów, osoba znajduje się bezpośrednio w obecności Allaha, bez żadnych pośredników, i prosi Go o wsparcie i pomoc.

Gdy spotykają się dwie istoty, zawsze następuje między nimi wymiana pozdrowień. W jednej z części modlitwy (w części taszahhud, recytacji podczas siedzenia) muzułmanin powtarza dokładnie te same formuły pozdrowień, które zostały wymienione między Prorokiem Muhammadem (aleyhissalatu łassalam – Pokój i błogosławieństwo niech będzie z Nim) a Allahem podczas Wniebowstąpienia (Mi’radż):

"At-Tahijjatu lillahi, łas-salałatu łattayyibatu. As-Salamu alejka ja-ajjuhan-Nabijju, łarahmatullahi łabarakatuh. As-Salamu alejna ła-ala ibadillahissalihin.”

(Najświętsze, najcnotliwsze pozdrowienia i wyrazy czci należą do Allaha. Pokój Tobie, o Proroku, i miłosierdzie Allaha oraz Jego błogosławieństwa. Pokój nam i wszystkim prawym, sprawiedliwym sługom Allaha!)"

Ruchy ciała w modlitwie:

W modlitwie Salat występują cztery ruchy. Pierwszy to qijam, czyli postawa stojąca. Drugi to ruku. Trzeci to pierwsza sadżda, a czwarty to druga sadżda.

(Fusus al-Hikam [Klejnoty Mądrości], 2/476-477)

W modlitwie, w pozycji qijam, głowa symbolizuje Haqq (Prawda, Rzeczywistość Boża), a stopy symbolizują khalq (stworzenie, świat stworzony). Człowiek, jednocząc te dwa aspekty w tej pozycji, wypełnia obowiązkową recytację. W ten sposób, wypełnia jednocześnie dwa obowiązki.

Jeśli chodzi o ruku, to doświadczenie w modlitwie postawy, w jakiej porusza się zwierzę. W tej pozycji stopy zwierząt skierowane są ku środkowi ziemi, podczas gdy linia ich ciała jest pozioma. Oznacza to, że znajduje się równolegle do siły grawitacji. W tej formie stworzenia głowa zwierzęcia nie jest skierowana ani ku niebu, ani ku środkowi ziemi. Jest w pozycji pośredniej. Możemy zadać sobie pytanie: „Dlaczego my, będąc ludźmi, doświadczamy tego w modlitwie? Co nas obchodzą zwierzęta?”. Odpowiedź jest następująca: ciało ludzkie, będące esencją 18 tysięcy gatunków zwierząt, posiada aspekt, który żyje życiem doczesnym poprzez swojego ducha zwierzęcego. Ten duch, noszący imię nafs (ego, niższa dusza) pod względem pragnień, nie pozwoli na rozwój ducha ludzkiego, dopóki nie zostanie oczyszczony. Musi on mało jeść, mało spać i ograniczać stosunki płciowe, aby oddalić się od związanego ze światem zwierzęcego aspektu. Wtedy wchodzi w stan oczyszczenia. Salat, jako akt czci dla wszystkich, musi odzwierciedlać zwierzęcą naturę zawartą w istocie ludzkiej.

Mądrość sadżdy

Sadżda oznacza opuszczenie głowy do poziomu stóp. W tej pozycji człowiek doświadcza stanu rośliny.

Druga sadżda symbolizuje świat nieożywiony. Nie posiada ona ruchu pochodzącego z samej siebie. Porusza się pod wpływem sił zewnętrznych. Zaliczają się do tego kamienie, ziemia i zawarte w niej minerały. Dopóki minerał nie zostanie przetopiony, pozostaje rozproszony w świecie nieożywionym i nosi adres tego, co go chroni. Każdy pierwiastek mineralny ma duszę na poziomie atomu.

Fakt, że druga sadżda jest taka sama jak pierwsza, wynika z tego, że świat roślin i świat nieożywiony istnieją razem i nie poruszają się swobodnie jak zwierzęta. Każda kula, gwiazda i podobne ciało niebieskie widziane w przestrzeni kosmicznej należą do świata nieożywionego. Im większą część stanowią one pod względem materii, tym większe znaczenie ma sadżda.

Podsumowując, salat jest aktem czci, który obejmuje człowieka, zwierzęta i wszystkie stworzenia. Jednakże jego prawdziwa istota jest rozumiana i realizowana nie tylko przez formę, alalate przez serce i duchowe pojmowanie jego głębi.