Czy człowiek sam kreśli swoje przeznaczenie? Czy przeznaczenie człowieka może się zmienić?

Drogi Bracie / Droga Siostro,

Zasadnicze znaczenie przeznaczenia (kader) to wiedza Allaha o wszystkim, co się wydarzyło i co się wydarzy. Jeśli się zastanowimy, dojdziemy do wniosku, że nie neguje to ludzkiej woli. Czym innym jest wiedzieć, a czym innym czynić. Tym, który wie, jest Allah; tym, który czyni, jest sługa.

Nasze przeznaczenie jest zapisane w przeszłości. Subtelna kwestia polega na tym, że nie czynimy czegoś dlatego, że Allah tak napisał; Allah wie i zapisuje, ponieważ wie, co my uczynimy. Niemożliwe jest, aby Allah nie znał przyszłości. Gdyby nie znał lub nie mógł poznać, nie mógłby być Stwórcą. Podajmy na to przykład:

Wyobraźmy sobie nauczyciela, który mówi jednemu ze swoich uczniów: „Jutro zrobię ci egzamin z tej książki”. Jednak nauczyciel, z pozwoleniem Allaha, wiedząc, że uczeń spędzi czas na oglądaniu filmów i meczów oraz grach i zabawach, a rano przyjdzie do szkoły nieprzygotowany, już wieczorem wpisuje mu do dziennika jedynkę. Następnego ranka uczeń nie potrafi odpowiedzieć na zadane pytania i w momencie, gdy wie, że zasłużył na jedynkę, nauczyciel wyjmuje z kieszeni notatnik i mówi: „Wiedziałem, że nie będziesz się uczył i dostaniesz jedynkę, dlatego z góry wpisałem ci jedynkę do dziennika.”

Czy w odpowiedzi uczeń może powiedzieć: „Nauczycielu, dostałem jedynkę, bo Pan tak napisał. Gdyby Pan napisał ocenę pozytywną, to bym zdał”?

Oznacza to, że nie postępujemy w określony sposób dlatego, że Allah zapisał nasze przeznaczenie w przeszłości; to Allah zapisuje, wiedząc, co my uczynimy. I to właśnie nazywamy przeznaczeniem.

Przeznaczenie (kader) dzieli się na dwie kategorie: to, co nie jest związane z wolą człowieka, i to, co jest z nią związane.

Na przykład kolor oczu człowieka, to, czy będzie mężczyzną czy kobietą, itp. należą do pierwszej kategorii i nikt nie jest za to odpowiedzialny. Druga kategoria dotyczy tego, że zostaliśmy wysłani na ten świat na próbę, więc Bóg Wszechmogący stwarza pewne rzeczy zgodnie z tym, czego pragniemy. Na przykład, gdy rozbrzmiewa wezwanie na modlitwę (ezan), osoba, która opanowała swoją duszę (nafs), idzie do meczetu. Inna, podążająca za swoją duszą, kieruje się w stronę tawerny. Tego chcą ludzie, a Tym, który stwarza, jest nasz Pan, nasz Stwórca.

Każdy człowiek przychodzący na świat podlega programowi przeznaczenia. Wszechmogący Allah w swojej odwiecznej wiedzy wie, co człowiek uczyni i co go spotka. Jednak to, że Allah o tym wie, nie zmusza człowieka do wykonania danego czynu, ponieważ Allah postawił przed człowiekiem wybory. Jakąkolwiek drogę człowiek wybierze, używając swojej woli, Allah ją stwarza. Zatem odpowiedzialny jest sam człowiek. W tej kwestii podaje się następujący przykład:

Wyobraźmy sobie, że górne piętro apartamentowca jest pełne dóbr, piwnica pełna narzędzi tortur, a w windzie tego budynku znajduje się pewna osoba. Osoba ta, wcześniej poinformowana o stanie budynku, jeśli naciśnie przycisk górnego piętra, dostąpi dóbr, a jeśli naciśnie przycisk dolnego piętra, dozna cierpienia. Wola w tym przypadku decyduje tylko o tym, który przycisk zostanie naciśnięty i inicjuje działanie. Winda zaś porusza się nie siłą i wolą tej osoby, lecz według określonych praw fizyki i mechaniki. Oznacza to, że człowiek nie wjeżdża na górne piętro własną siłą, ani nie zjeżdża na dolne własną siłą. Jednakże określenie, dokąd pojedzie winda, zostało pozostawione woli osoby znajdującej się w środku.

Ponadto to, że Allah wie o wszystkim dzięki swojej odwiecznej wiedzy, nie zwalnia z odpowiedzialności tego, kto coś czyni. Czym innym bowiem jest wiedzieć, a czym innym czynić. Odpowiedzialny jest ten, kto popełnia przestępstwo, a nie ten, kto o nim wie lub je widzi.

Poznaj Islam