Czy z religijnego punktu widzenia właściwe jest rozmawianie i rozważanie na temat Przeznaczenia (Kader)?
Drogi Bracie / Droga Siostro,
Nasz Prorok (sallallahu alejhi ła sallam) w jednym ze swoich hadisów powiedział:
„Nie rozmawiajcie o Przeznaczeniu (Kader), gdyż Kader jest tajemnicą Allaha. Nie próbujcie odkrywać tajemnicy Allaha!”
Źródło: Alauddin Alijju'l Ibn-i Husamuddin al-Hindi, Kenz al-Ummal, t. 1, s. 132
Jednakże ten hadis nie zabrania nam całkowicie rozmawiania o kwestii przeznaczenia ani prób zrozumienia jej. Chodzi w nim bowiem o coś innego.
Mianowicie: Przeznaczenie (Kader) dzieli się na dwie części:
-
Część związana z wolną wolą człowieka.
-
Zdarzenia, w które nie ingeruje wola człowieka i które zachodzą poza jego wolą i mocą.
Jako przykłady tej drugiej części można podać takie kwestie jak to, czy człowiek jest mężczyzną czy kobietą, w jakim okresie czasu przychodzi na świat, w jakim miejscu się rodzi i żyje, jak długo będzie żył, kim będą jego rodzice, czy będzie niepełnosprawny czy zdrowy, piękny czy brzydki, bogaty czy biedny.
Próba zrozumienia tajemnicy boskiego postanowienia (ilahî takdir) w tych i podobnych kwestiach, zastanawianie się: „Dlaczego Allah tak to uczynił?”, jest dla człowieka zarówno bezsensowną stratą, jak i przyczyną, która może go doprowadzić do zguby. W rezultacie bowiem może dojść do buntu (isjan) przeciwko przeznaczeniu, czyli boskiemu postanowieniu. Tajemnice te zostaną w pełni ukazane w życiu ostatecznym, w dniu sprawiedliwości.
Otóż przeznaczenie, którego zgłębiania zabrania nam Prorok (s.a.v.) w hadisie: „Nie rozmawiajcie o Przeznaczeniu (Kader), gdyż Kader jest tajemnicą Allaha. Nie próbujcie odkrywać tajemnicy Allaha!”, to właśnie ta część przeznaczenia, w którą nie ingeruje ludzka wola.
Natomiast rozważanie nad pierwszą częścią przeznaczenia jest zarówno dobre, jak i stanowi formę intelektualnego kultu (tefekküri ibadet). Uczeni zajmujący się dogmatyką (akaid) również poświęcili wiele wysiłku tej części przeznaczenia i napisali na ten temat liczne dzieła.
Poznaj Islam
